ไหล่ติด (Frozen Shoulder / Adhesive Capsulitis) ปวดตึง ยกแขนไม่ขึ้น คืออะไร? รักษาอย่างไร
อาการปวดไหล่ ตึงไหล่ ยกแขนไม่ขึ้น เอื้อมมือไปด้านหลังลำบาก ใส่เสื้อผ้าลำบาก หรือปวดจนนอนไม่ได้ เป็นหนึ่งในโรคที่พบบ่อยมากในคนวัยทำงานและผู้สูงอายุ โดยเฉพาะช่วงอายุ 45–65 ปี
หลายคนเข้าใจว่าเป็นเพราะ “อายุเยอะ” หรือ “ใช้แขนเยอะ” แต่ความจริงอาการนี้คือภาวะ ไหล่ติด (Frozen Shoulder) หรือ Adhesive Capsulitis ซึ่งเกิดจากเยื่อหุ้มข้อไหล่อักเสบและหดรัด ทำให้ไหล่แข็ง ขยับลำบาก และเจ็บเรื้อรัง
หมอจะเล่าให้เข้าใจแบบง่ายที่สุดว่าโรคนี้คืออะไร เกิดจากอะไร รักษาอย่างไร และทำอย่างไรให้ไหล่กลับมานุ่มลื่นเหมือนเดิม
เหตุการณ์จากคนไข้ใกล้ตัว
คุณอาภรณ์ อายุ 52 ปี เริ่มปวดไหล่ขวาเวลายกแขน เกือบ 2 เดือนแรกคิดว่าเป็นเพราะทำงานบ้าน ใช้แขนเยอะ จึงพยายามทนไปเรื่อย ๆ แต่ช่วงหลังเริ่มใส่เสื้อยืดไม่ได้ เอื้อมมือไปด้านหลังไม่ได้เลย เวลานอนทับไหล่ขวาก็ปวดจี๊ดจนสะดุ้ง
เธอบอกว่า:
“หมอคะ ช่วงแรกหนูคิดว่าแค่ปวดไหล่ทั่วไป แต่ตอนนี้รู้สึกไหล่แข็งมาก ยกไม่ขึ้นเลยค่ะ”
หลังตรวจ หมอพบว่าเป็น “ไหล่ติดระยะต้น” ซึ่งหากรักษาทันเวลา สามารถหายได้เร็วโดยไม่ต้องฉีดยาแรงหรือผ่าตัด
ไหล่ติด (Frozen Shoulder) คืออะไร?
เป็นภาวะที่ เยื่อหุ้มข้อไหล่อักเสบ บวม และแข็งตัว จนความยืดหยุ่นลดลง ทำให้ไหล่เคลื่อนไหวได้น้อยลงเรื่อย ๆ เช่น:
- ยกแขนไม่ขึ้น
- เอื้อมไปด้านหลังไม่ได้
- หมุนไหล่ลำบาก
- ปวดเวลาใช้แขนหรือนอนทับ
โรคนี้ไม่ได้เกิดจากการอักเสบของเส้นเอ็นเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากข้อไหล่ “หดรัด” ทั้งระบบ
ใครบ้างเสี่ยงเป็นไหล่ติด?
- อายุ 45–65 ปี
- ผู้หญิงพบได้มากกว่าผู้ชาย
- ผู้ที่เป็นเบาหวาน (เสี่ยงมากกว่า 3–5 เท่า)
- ไทรอยด์ผิดปกติ
- ช่วงหลังได้รับอุบัติเหตุหรือผ่าตัดไหล่
- ใช้แขนน้อยช่วงหนึ่ง เช่น นอนพักนาน
- ผู้ที่มีท่านั่งไหล่ห่อเป็นประจำ
อาการของไหล่ติด — แบ่งเป็น 3 ระยะ
🔹 ระยะ 1: ปวดมาก (Freezing stage – 2–4 เดือน)
- ปวดแปลบลึก ๆ ในไหล่
- ปวดมากตอนกลางคืน
- ยกแขนเริ่มลำบาก
- หากไม่รักษา ไหล่จะยิ่งแข็ง
🔹 ระยะ 2: ไหล่ติด แข็ง (Frozen stage – 4–8 เดือน)
- ปวดลดลง แต่ไหล่ยกไม่ขึ้น
- ขยับได้แค่ 30–50% ของเดิม
- เอื้อมด้านหลังไม่ได้เลย
🔹 ระยะ 3: เริ่มดีขึ้น (Thawing stage – 6–12 เดือน)
- ไหล่นิ่มขึ้น
- ขยับดีขึ้นช้า ๆ
- ต้องทำกายภาพต่อเนื่อง
สรุป: ถ้าปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจใช้เวลารวมถึง 1–2 ปี กว่าไหล่จะกลับมาเหมือนเดิม
การวินิจฉัยทำอย่างไร?
หมอจะประเมินด้วยการตรวจร่างกายเป็นหลัก
✔ 1) ตรวจการเคลื่อนไหวไหล่
ภาวะไหล่ติดจะ “ยกไม่ได้ทั้งแบบใช้แรงตัวเองและแบบหมอช่วยยก”
✔ 2) อัลตราซาวด์ไหล่
ช่วยดูเอ็นรอบไหล่ว่ามีอักเสบร่วมด้วยไหม
✔ 3) เอ็กซเรย์
ใช้ดูว่ามีกระดูกงอกหรือข้อไหล่เสื่อมร่วมด้วยหรือไม่
✔ 4) MRI (เฉพาะรายจำเป็น)
ใช้ในกรณีสงสัยเส้นเอ็นฉีก เช่น rotator cuff tear
การรักษาไหล่ติด — ทำอย่างไรให้หายเร็วที่สุด?
หมอแบ่งเป็น 4 หลักการใหญ่ ๆ เพื่อให้ง่ายต่อการทำตาม
🔹 1) ควบคุมอาการปวด–อักเสบ
- ยาคลายกล้ามเนื้อ
- ยาลดการอักเสบ
- ประคบร้อน
- หลีกเลี่ยงท่ายกแขนเหนือศีรษะในช่วงปวดมาก
🔹 2) กายภาพบำบัด (หัวใจของการรักษา)
ช่วยให้ไหล่กลับมานิ่มและเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น เช่น:
- จัดท่าข้อไหล่ให้ถูกต้อง
- ยืดเยื่อหุ้มข้อ (capsular stretch)
- ยืดด้านหน้าไหล่ และกล้ามเนื้ออก
- เสริมกล้ามเนื้อสะบัก
ทำต่อเนื่อง 4–8 สัปดาห์ อาการดีขึ้นชัดเจน
🔹 3) ฉีดยาลดอักเสบเฉพาะตำแหน่งด้วยอัลตราซาวด์ (กรณีปวดมาก)
ช่วยให้ปวดน้อยลง ทำกายภาพง่ายขึ้น
ข้อดี: แม่นยำกว่าการฉีดแบบไม่ใช้เครื่องนำทาง
🔹 4) ปรับพฤติกรรม
- ไม่ยกของหนักซ้ำ ๆ
- ไม่สะพายกระเป๋าหนักข้างเดียว
- นั่งหลังตรง ไม่ไหล่ห่อ
- พักยืดไหล่ทุก 45–60 นาที
แล้วไหล่ติดต้องผ่าตัดไหม?
ส่วนใหญ่ ไม่ต้องผ่าตัด ครับ
แต่ในกรณีต่อไปนี้อาจพิจารณา:
- กายภาพและฉีดแล้วไม่ดีขึ้น 3–6 เดือน
- ไหล่ติดมากจนใช้งานไม่ได้
- มีภาวะเอ็นฉีก (rotator cuff tear) ร่วมด้วย
การผ่าตัดมักเป็นแบบส่องกล้อง เปิดเยื่อหุ้มข้อ (capsular release) ช่วยให้ไหล่ยืดตัวได้ดีขึ้น
อาการที่ต้องรีบพบแพทย์
- ปวดรุนแรงจนยกแขนไม่ได้เลย
- อ่อนแรงแขน–ไหล่
- มีเสียงดัง “ป๊อบ” หลังยกของหนัก
- สงสัยเส้นเอ็นขาด
หมออยากบอกว่า…
ไหล่ติดไม่อันตราย แต่ถ้าปล่อยไว้นานจะทำให้ไหล่แข็งและฟื้นตัวยากขึ้น การรักษาที่ได้ผลดีที่สุดคือ กายภาพบำบัด + ปรับพฤติกรรม และหากปวดมากสามารถฉีดยาเฉพาะจุดเพื่อช่วยให้ทำกายภาพได้ง่ายขึ้น
การเริ่มรักษาเร็ว = หายเร็วขึ้นมากครับ 😊
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)
ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ไหล่ติด #ปวดไหล่ #frozenshoulder #adhesivecapsulitis #หมอเก่งให้ความรู้ #กระดูกและข้อ
