ปวดไหล่

Sunday, April 26, 2026

ล้วงกระเป๋ากางเกงก็เจ็บ เอื้อมหยิบของหลังรถก็ปวด... หรือหัวไหล่ของคุณกำลังถูก 'แช่แข็ง' จนขยับไม่ได้?

ล้วงกระเป๋ากางเกงก็เจ็บ เอื้อมหยิบของหลังรถก็ปวด... หรือหัวไหล่ของคุณกำลังถูก 'แช่แข็ง' จนขยับไม่ได้?"

สวัสดีครับ หมอเก่งนะครับ เชื่อไหมครับว่าหนึ่งในอาการที่คนไข้มาหาหมอมากที่สุดรองจากปวดหลังและปวดเข่า ก็คืออาการ "ปวดไหล่" นี่แหละครับ หลายคนมักจะคิดว่า "สงสัยแค่ออฟฟิศซินโดรมมั้ง" หรือ "สงสัยไหล่จะอักเสบนิดหน่อย เดี๋ยวก็หาย" แต่พอปล่อยไปนานๆ เข้า จากที่แค่เจ็บแปล๊บ กลายเป็นว่าแขนเริ่มยกไม่ขึ้น จะสวมเสื้อก็ลำบาก จะเกาหลังก็ไม่ได้ ความรู้สึกเหมือนมีใครเอากาวมาหยอดไว้ที่ข้อไหล่ หรือเหมือนหัวไหล่ถูกสตัฟฟ์ไว้จนขยับไม่ได้ อาการนี้แหละครับที่ทางการแพทย์เราเรียกว่า "โรคข้อไหล่ติด"

วันนี้หมอจะมาอธิบายให้ฟังอย่างเจาะลึกว่า โรคนี้เกิดจากอะไร และที่สำคัญที่สุดคือ "จะบริหารอย่างไรให้ไหล่หายติด"โดยที่ไม่ต้องเจ็บตัวมากครับ

เรื่องเล่าจากคนไข้: เมื่อ "ชุดชั้นวันนั้น" กลายเป็นปัญหาใหญ่

หมอขอเล่าเรื่องของคุณน้ามาลี (นามสมมติ) อายุ 54 ปีนะครับ คุณน้ามาลีทำงานเป็นพนักงานบัญชีที่ต้องนั่งใช้คอมพิวเตอร์และยกแฟ้มเอกสารบ่อยๆ เริ่มแรกคุณน้าบอกหมอว่า "มันเริ่มจากปวดรำคาญๆ ที่ไหล่ขวาค่ะหมอ" ตอนแรกคุณน้าก็ซื้อยาพ่นแก้ปวดมาฉีดเอง คิดว่าคงหาย

แต่ผ่านไป 3 เดือน อาการกลับแย่ลง คุณน้ามาหาหมอด้วยสีหน้ากังวลมาก และบอกหมอว่า "ตอนนี้มันไม่ใช่แค่ปวดแล้วค่ะหมอ แต่น้าใส่เสื้อชั้นในเองไม่ได้แล้ว เพราะเอื้อมมือไปข้างหลังไม่ได้เลย จะยกแขนหวีผมก็เจ็บจนน้ำตาเล็ด" คุณน้ากังวลมากว่าไหล่จะพิการไหม หรือต้องผ่าตัดหรือเปล่า?

หมอบอกคุณน้าไปว่า "ใจเย็นๆ ครับน้ามาลี โรคนี้รักษาได้ และคนไข้ส่วนใหญ่หายได้โดยไม่ต้องผ่าตัดครับ"

อธิบายโรคไหล่ติดให้เข้าใจง่ายๆ: "เสื้อที่หดตัว" ในหัวไหล่

หมออยากให้ลองนึกภาพว่าหัวไหล่ของเราเหมือนกับ "บานพับประตู" ครับ แต่บานพับนี้ไม่ได้มีแค่เหล็ก แต่มันมี "ถุงหุ้มข้อ" (Capsule) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อเหนียวๆ หุ้มอยู่รอบๆ เพื่อให้ไหล่ขยับได้รอบทิศทาง

ในภาวะปกติ ถุงหุ้มข้อนี้จะมีความยืดหยุ่นเหมือน "เสื้อยืดเนื้อนุ่ม" ที่เราใส่แล้วขยับแขนขาได้สบาย แต่พอเป็น โรคไหล่ติดถุงหุ้มข้อนี้จะเกิดการอักเสบ หนาตัวขึ้น และหดรั้ง จนมันกลายเป็นเหมือน "เสื้อที่ถูกซักจนหดจนคับเปรี๊ยะ" หรือเหมือนมีคนเอาพลาสติกแรป (Wrap) มาพันรอบหัวไหล่เราไว้หลายๆ ชั้น จนเราขยับแขนไปทางไหนก็ติดขัดและเจ็บปวดไปหมดนั่นเองครับ

ความรู้พื้นฐานของโรค: โรคข้อไหล่ติด (Frozen Shoulder หรือ Adhesive Capsulitis)

โรคข้อไหล่ติด (Adhesive Capsulitis) คือ ภาวะที่ถุงหุ้มข้อไหล่อักเสบและหนาตัวขึ้น จนไปจำกัดการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ทั้งในการขยับเองและการที่ผู้อื่นช่วยขยับให้

ระยะของโรค (สำคัญมากในการรักษา):

ระยะปวด (Freezing Stage): ช่วง 2-9 เดือนแรก จะปวดมากโดยเฉพาะตอนกลางคืน ไหล่เริ่มขยับได้น้อยลง
ระยะติด (Frozen Stage): ช่วง 4-12 เดือน อาการปวดอาจจะลดลงบ้าง แต่ "ไหล่จะติดแข็ง" มากขึ้นอย่างชัดเจน เอื้อมมือไปข้างหลังหรือยกแขนไม่ได้เลย
ระยะเริ่มคลาย (Thawing Stage): ช่วง 1-3 ปี ไหล่จะค่อยๆ ขยับได้มากขึ้นจนกลับมาเกือบปกติ (ถ้าได้รับการดูแลที่ถูกต้อง)

สาเหตุ: ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน แต่บางครั้งอาจตามหลังอุบัติเหตุ หรือการที่ไม่ได้ขยับไหล่นานๆ เช่น หลังเข้าเฝือกแขน หรือหลังการผ่าตัดหน้าอกครับ

5 ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้ไหล่ "แช่แข็ง"

อายุและเพศ: พบมากในคนอายุ 40-60 ปี และผู้หญิงเป็นบ่อยกว่าผู้ชายครับ
โรคเบาหวาน: คนเป็นเบาหวานมีโอกาสไหล่ติดสูงกว่าคนปกติถึง 2-4 เท่า และมักจะเป็นทั้งสองข้าง
โรคต่อมไทรอยด์: ทั้งไทรอยด์เป็นพิษและไทรอยด์ทำงานต่ำ
การบาดเจ็บที่ไหล่: เช่น เอ็นหัวไหล่อักเสบหรือฉีกขาดแล้วไม่ได้บริหาร จนพังผืดขึ้นมายึด
โรคหัวใจหรือการผ่าตัดทรวงอก: ซึ่งทำให้คนไข้เลี่ยงการขยับแขนข้างนั้น

การตรวจวินิจฉัย: หมอจะเช็คอย่างไร?

การตรวจร่างกาย: นี่คือหัวใจสำคัญครับ หมอจะลองยกแขนคนไข้ไปในทิศทางต่างๆ ถ้าคนไข้ "ไหล่ติดจริง" หมอจะไม่สามารถยกแขนคนไข้ขึ้นได้สุด แม้คนไข้จะทิ้งน้ำหนักแขนตามหมอแล้วก็ตาม (Passive ROM Limitation)
เอกซเรย์ (X-ray): ส่วนใหญ่มักจะปกติครับ แต่ทำเพื่อเช็คว่าไม่มีหินปูนเกาะหนาเกินไป หรือไม่มีกระดูกงอกเบียดเอ็นไหล่
MRI (คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า): จะทำในกรณีที่หมอสงสัยว่ามี "เอ็นหัวไหล่ฉีกขาด" ร่วมด้วย เพราะอาการปวดคล้ายกันมากครับ
Ultrasound: ใช้ดูการอักเสบของถุงหุ้มข้อและดูว่ามีน้ำในข้อไหล่มากผิดปกติไหม

แนวทางการรักษา: คืนชีวิตให้หัวไหล่

หมอเน้นย้ำเสมอครับว่า 90% ของคนไข้ไหล่ติด ไม่ต้องผ่าตัด! แต่ต้องใช้ความอดทนและวินัยในการบริหารครับ

การใช้ยา: ทานยาลดอักเสบ (NSAIDs) เพื่อช่วยให้คนไข้หายปวดพอที่จะ "กล้า" เริ่มบริหารไหล่ได้
การฉีดยาเฉพาะจุดโดยใช้เครื่อง Ultrasound: วิธีนี้หมอชอบมากและได้ผลดีมากครับ หมอจะใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำทางเพื่อฉีดยาลดอักเสบเข้าในข้อไหล่อย่างแม่นยำ หรือที่เรียกว่า "การปั๊มน้ำขยายข้อไหล่" (Hydrodilatation) คือการฉีดน้ำเกลือผสมยาเข้าไปเพื่อให้ถุงหุ้มข้อที่หดรั้งอยู่นั้นขยายตัวออก เหมือนเราเติมลมเข้าไปในลูกโป่งที่แบนๆ ให้มันพองออกนั่นเองครับ
กายภาพบำบัด: การใช้ความร้อนนำทางและการทำอัลตราซาวด์บำบัดเพื่อลดปวด
การบริหารร่างกาย (หัวใจสำคัญ): ต้องทำทุกวัน วันละหลายๆ รอบ (รายละเอียดด้านล่างครับ)
การผ่าตัด: จะพิจารณาเฉพาะในรายที่รักษาด้วยวิธีอื่นนานกว่า 6 เดือนแล้วไม่ได้ผล โดยการส่องกล้องเข้าไปตัดเลาะพังผืดที่ยึดข้อไหล่ครับ

6 ท่าบริหารแก้ไหล่ติด (ทำเองได้ที่บ้าน)

คำแนะนำจากหมอ: ควรประคบอุ่นที่ไหล่ประมาณ 10-15 นาทีก่อนเริ่มบริหาร เพื่อให้เนื้อเยื่อคลายตัวครับ

ท่าแกว่งแขนแบบลูกตุ้มนาฬิกา (Codman’s Pendulum): ก้มตัวลงเล็กน้อย มือข้างที่ปกติจับโต๊ะประคองไว้ ปล่อยแขนข้างที่เจ็บลงตามสบาย แล้วค่อยๆ แกว่งเป็นวงกลมเล็กๆ เหมือนลูกตุ้มนาฬิกา ท่านี้จะช่วยให้ข้อไหล่แยกห่างจากกันลดการเสียดสี
ท่าไต่กำแพง (Wall Crawling): ยืนหันหน้าเข้าหาผนัง ใช้นิ้วชี้และนิ้วกลางค่อยๆ "ไต่" ขึ้นไปตามผนังให้สูงที่สุดเท่าที่ทนไหว ค้างไว้ 10 วินาทีแล้วค่อยๆ ไต่ลง ทำซ้ำ 10 ครั้ง
ท่าใช้ผ้าขนหนูถูหลัง (Towel Stretch): ใช้ผ้าขนหนูผืนยาวๆ มือข้างดีอยู่ด้านบน (ข้ามหัว) มือข้างที่ติดอยู่ด้านล่าง (อยู่หลังเอว) แล้วใช้มือข้างบนค่อยๆ ดึงผ้าขึ้นเพื่อดึงแขนข้างที่ติดให้ขึ้นไปข้างบน ทำเท่าที่ไหวครับ
ท่าดึงแขนข้ามตัว (Cross-body Stretch): ใช้แขนข้างดีดึงศอกข้างที่เจ็บข้ามไปทางฝั่งตรงข้าม จนรู้สึกตึงที่หัวไหล่ด้านหลัง ค้างไว้ 15-20 วินาที
ท่าหมุนไหล่ออกนอก (Passive External Rotation): ถือไม้กวาดหรือไม้พลองด้วยมือทั้งสองข้าง งอศอก 90 องศา แล้วใช้มือข้างดีดันไม้ให้แขนข้างที่ติดหมุนออกไปด้านนอก (โดยที่ศอกยังแนบลำตัวอยู่)
ท่ามือดันขอบประตู: ยืนข้างประตู งอศอก 90 องศา เอาฝ่ามือวางที่ขอบประตูแล้วค่อยๆ บิดตัวออกไปฝั่งตรงข้ามเพื่อยืดถุงหุ้มข้อด้านหน้า

พยากรณ์โรค: โรคนี้จะหายเมื่อไหร่?

โรคไหล่ติดเป็นโรคที่ "หายได้เอง" แต่นานครับ (อาจใช้เวลา 1-3 ปี) แต่ข่าวดีคือถ้าเรามาพบหมอเพื่อฉีดยาลดอักเสบและขยายข้อ (Hydrodilatation) ร่วมกับการบริหารอย่างถูกวิธี ระยะเวลา 1-3 ปี จะลดลงเหลือเพียง 3-6 เดือน เท่านั้นครับ และมักไม่ค่อยกลับมาเป็นซ้ำที่ข้างเดิมอีก

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง

กล้ามเนื้อหัวไหล่ฝ่อ: เพราะเจ็บจนไม่กล้ายกแขน กล้ามเนื้อจึงลีบลง
กระดูกบาง (Osteopenia): จากการไม่ได้ใช้งานแขนข้างนั้นเป็นเวลานาน
อาการปวดร้าวไปถึงคอ: เพราะร่างกายต้องใช้กล้ามเนื้อบ่าช่วยยกแขนแทนข้อไหล่ที่ติด ทำให้ปวดบ่าและคอตามมา

5 วิธีป้องกันข้อไหล่ติด

อย่าปล่อยให้อาการปวดไหล่เรื้อรัง: ถ้าปวดเกิน 2 สัปดาห์ควรมาตรวจ เพื่อไม่ให้ลุกลามจนไหล่ติด
บริหารไหล่สม่ำเสมอ: โดยเฉพาะคนที่ต้องนั่งทำงานนานๆ ควรยืดเหยียดไหล่ทุก 1 ชั่วโมง
ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด: หากคุณเป็นเบาหวาน ต้องคุมให้ดีเพื่อลดความเสี่ยง
ขยับแขนหลังผ่าตัด: หากมีการผ่าตัดบริเวณหน้าอกหรือแขน ควรปรึกษาหมอเพื่อเริ่มทำกายภาพโดยเร็ว
นอนในท่าที่ถูกต้อง: หลีกเลี่ยงการนอนตะแคงทับหัวไหล่ข้างเดิมซ้ำๆ เป็นเวลานาน

Q&A: คำถามที่พบบ่อย

Q: เจ็บตอนบริหารมาก ควรทำต่อไหม? A: การบริหารไหล่ติดจะมีความรู้สึก "เจ็บตึง" ได้บ้างครับ แต่ไม่ควรเจ็บจนทนไม่ได้ ถ้าเจ็บมากหลังทำ ให้ลดความแรงลงและประคบเย็นหลังบริหารครับ

Q: ไปนวดแผนไทยให้หมอนวด "กระชากไหล่" ให้หายติดได้ไหม? A: หมอขอเตือนว่าห้ามทำเด็ดขาดครับ! การกระชากแรงๆ อาจทำให้เอ็นไหล่ฉีกขาดหรือกระดูกหักได้ การรักษาต้องค่อยเป็นค่อยไปครับ

Q: นอนไม่หลับเพราะปวดไหล่ตอนกลางคืน ทำอย่างไรดี? A: ลองใช้หมอนรองใต้ข้อศอกและแขนข้างที่เจ็บเวลานอนหงาย เพื่อให้ข้อไหล่อยู่ในท่าที่ผ่อนคลายที่สุดครับ

สรุป 5 ประเด็นสำคัญเรื่องข้อไหล่ติด

ไหล่ติดเกิดจากถุงหุ้มข้ออักเสบและหดรั้ง เหมือนใส่เสื้อที่ตัวเล็กเกินไป
สัญญาณเตือนคือ เอื้อมมือไปข้างหลังไม่ได้ และปวดมากตอนกลางคืน
การฉีดยาขยายข้อด้วย Ultrasound (Hydrodilatation) ช่วยย่นระยะเวลาการรักษาได้มหาศาล
วินัยในการบริหาร คือกุญแจสำคัญที่สุดที่จะทำให้ไหล่กลับมาขยับได้ 100%
อย่าปล่อยให้ไหล่ติดจนกล้ามเนื้อลีบ เพราะการรักษาจะซับซ้อนและนานขึ้นมากครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดไหล่ #ข้อไหล่ติด #ไหล่ติด #บริหารไหล่ติด #FrozenShoulder #หมอเก่งกระดูกและข้อ #รักษากระดูกแบบไม่ผ่าตัด #กายภาพบำบัด #เบาหวานไหล่ติด #Hydrodilatation #Orthopedics #ShoulderPain #PhysicalTherapy #HealthTips #OfficeSyndrome

References

Wong CK, Levine WN, Deo K, Kesting RS, Mercer EA, Schram GA, et al. Natural history of frozen shoulder: fact or fiction? A systematic review. Physiotherapy. 2017 Mar;103(1):40–47. doi:10.1016/j.physio.2016.05.009. PMID: 27641499.
งานทบทวนนี้รวบรวมงานวิจัยเกี่ยวกับ “ธรรมชาติการหายเอง” ของไหล่ติด พบว่าความเชื่อว่าโรคนี้จะดีขึ้นเองหมดทุกคนภายในไม่กี่ปีไม่ค่อยตรงกับความจริง หลายคนยังเหลือการเคลื่อนไหวจำกัดอยู่ ทำให้เห็นว่าการปล่อยทิ้งไว้เฉย ๆ อาจไม่เพียงพอสำหรับผู้ป่วยทุกคน.
Page MJ, Green S, Kramer S, et al. Manual therapy and exercise for adhesive capsulitis (frozen shoulder). Cochrane Database Syst Rev. 2014 Aug 26;2014(8):CD011275. doi:10.1002/14651858.CD011275.pub2. PMID: 25157702.
Cochrane review นี้วิเคราะห์งานวิจัยหลายฉบับเกี่ยวกับการดัดข้อโดยนักกายภาพ (manual therapy) ร่วมกับการออกกำลังกาย พบว่าช่วยลดปวดและเพิ่มการยกแขนได้จริง แต่อาจได้ผลช้ากว่าการฉีดสเตียรอยด์ในช่วงแรก อย่างไรก็ตามเป็นวิธีรักษาที่ปลอดภัย ใช้ร่วมกับการรักษาอื่นได้ดี.
Neviaser AS, Neviaser RJ. Adhesive capsulitis of the shoulder. J Am Acad Orthop Surg. 2011 Sep;19(9):536–542. doi:10.5435/00124635-201109000-00004. PMID: 21885699.
บทความนี้อธิบายโรคข้อไหล่ติดว่าเกิดจากเยื่อหุ้มข้อไหล่หนาและหดตัว ทำให้ไหล่แข็งและเจ็บเมื่อยกแขน พร้อมแนะนำการแบ่งระยะของโรค (ระยะปวด ระยะติด และระยะฟื้นตัว) และการเลือกวิธีรักษาให้เหมาะ เช่น ช่วงปวดมากเน้นยาและฉีดยา ช่วงติดมากเน้นกายภาพและดัดข้อ.
Koh KH. Management of adhesive capsulitis of the shoulder. Clin Orthop Surg. 2014 Jun;6(2):111–121. doi:10.4055/cios.2014.6.2.111. PMID: 24900912.
บทความนี้สรุปแนวทางดูแลไหล่ติดอย่างเป็นขั้นตอน ตั้งแต่การใช้ยาแก้อักเสบ การฉีดสเตียรอยด์เข้าข้อ การดัดข้อติดภายใต้ยาสลบ ไปจนถึงการผ่าตัดส่องกล้องตัดพังผืด ช่วยให้แพทย์เข้าใจว่าควรเริ่มจากวิธีอนุรักษ์ก่อน และเมื่อไหร่จึงควรพิจารณาวิธีที่รุกรานมากขึ้น.
Le HV, Lee SJ, Nazarian A, Rodriguez EK. Adhesive capsulitis of the shoulder: review of pathophysiology and current clinical treatments. Shoulder Elbow. 2017 Apr;9(2):75–84. doi:10.1177/1758573216676786. PMID: 28405218.
งานทบทวนนี้อธิบายกลไกการเกิดไหล่ติด ตั้งแต่การอักเสบของเยื่อหุ้มข้อและการสร้างพังผืด ไปจนถึงผลที่ทำให้ข้อไหล่แข็งและเจ็บ นอกจากนี้ยังสรุปวิธีรักษาในปัจจุบัน ทั้งยา กายภาพบำบัด การฉีดยา ขยายข้อด้วยน้ำ (hydrodilatation) และการผ่าตัดส่องกล้อง.

Tuesday, April 21, 2026

ยกแขนไม่ขึ้น ใส่เสื้อลำบาก ปวดไหล่ตอนกลางคืน... สัญญาณเตือนภาวะไหล่ติดที่ห้ามมองข้าม”

ยกแขนไม่ขึ้น ใส่เสื้อลำบาก ปวดไหล่ตอนกลางคืน... สัญญาณเตือนภาวะไหล่ติดที่ห้ามมองข้าม”

คุณป้ามาลี อายุ 58 ปี เริ่มมีอาการปวดไหล่ข้างซ้ายมาประมาณ 2 เดือน ตอนแรกคิดว่าเป็นแค่ปวดกล้ามเนื้อธรรมดาจากการยกของหนัก จึงไปนวดบ้าง แปะพลาสเตอร์ยาบ้าง แต่อาการกลับไม่ดีขึ้น

จนกระทั่งวันหนึ่ง คุณป้าพบว่าตัวเองเริ่มติดกระดุมเสื้อด้านหลังไม่ได้ จะเอื้อมมือหยิบของบนชั้นวางก็ทำไม่ได้เพราะยกแขนไม่ขึ้น แถมตอนกลางคืนยังนอนปวดจนสะดุ้งตื่นแทบทุกคืน จนเริ่มกังวลว่าตัวเองจะเป็นอัมพฤกษ์หรือเปล่า ลูกหลานจึงรีบพามารับการตรวจกับผม

เมื่อข้อไหล่ “ติด” เหมือนใส่เสื้อที่ตัวเล็กเกินไป

ลองจินตนาการดูนะครับว่า ข้อไหล่ของเราเหมือนกับลูกบอลที่อยู่ในเบ้า และมีเนื้อเยื่อบางๆ หุ้มอยู่รอบๆ เพื่อช่วยให้เคลื่อนไหวได้คล่องตัว แต่เมื่อเกิด ภาวะข้อไหล่ติด (Frozen Shoulder) เนื้อเยื่อหุ้มข้อนี้จะเกิดการอักเสบจนหนาตัวขึ้นและหดรั้ง

เปรียบเทียบง่ายๆ เหมือนกับเรากำลังใส่เสื้อเชิ้ตที่ซักแล้วหดจนตัวเล็กจิ๋วครับ เมื่อเราพยายามจะขยับแขน เสื้อที่ตึงและแน่นนั้นก็จะรั้งแขนเราไว้ ทำให้ขยับไม่ได้และรู้สึกเจ็บปวดอย่างมากนั่นเอง

รู้จักกับภาวะข้อไหล่ติด (Adhesive Capsulitis)

ภาวะข้อไหล่ติด คือ ภาวะที่มีการอักเสบและหนาตัวของเนื้อเยื่อหุ้มข้อไหล่ ทำให้พื้นที่ว่างภายในข้อลดลง ส่งผลให้ข้อไหล่เคลื่อนไหวได้น้อยลงในทุกทิศทาง โดยเฉพาะท่าที่ต้องหมุนไหล่เข้าหรือออก

โรคนี้มักพบได้บ่อยในผู้ที่มีอายุระหว่าง 40–60 ปี และพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย โดยอาการมักจะค่อยเป็นค่อยไป ไม่ได้เกิดขึ้นทันทีทันใดเหมือนอุบัติเหตุ

3 ระยะของความปวดและการติดขัด

ภาวะไหล่ติดมักจะมีวงจรของโรคแบ่งออกเป็น 3 ระยะหลักๆ ดังนี้ครับ

ระยะปวด (Freezing Stage): ระยะนี้คนไข้จะเริ่มรู้สึกปวดไหล่มากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะตอนกลางคืนหรือตอนที่ขยับแขนเร็วๆ ไหล่จะเริ่มขยับได้น้อยลง ระยะนี้กินเวลาประมาณ 2–9 เดือน
ระยะติด (Frozen Stage): ความปวดอาจจะเริ่มลดลงบ้าง แต่ความลำบากจะมาอยู่ที่ "ความตึง" ครับ ไหล่จะติดแข็งจนใช้งานในชีวิตประจำวันลำบาก ระยะนี้กินเวลา 4–12 เดือน
ระยะฟื้นตัว (Thawing Stage): อาการติดแข็งจะค่อยๆ ทุเลาลง ข้อไหล่เริ่มกลับมาขยับได้มากขึ้น ระยะนี้กินเวลาตั้งแต่ 6 เดือนถึง 2 ปี

ใครบ้างที่เสี่ยงต่อการไหล่ติด

โรคประจำตัว: โดยเฉพาะโรคเบาหวาน (พบได้บ่อยมาก) และโรคต่อมไทรอยด์
การไม่ได้ขยับไหล่เป็นเวลานาน: เช่น หลังผ่าตัดเต้านม ผ่าตัดหัวใจ หรือแขนหักแล้วต้องใส่ผ้าคล้องแขนไว้นานๆ
อายุและเพศ: ผู้หญิงวัยกลางคนถึงผู้สูงอายุมีความเสี่ยงสูงกว่ากลุ่มอื่น
อุบัติเหตุบริเวณไหล่: แม้จะเป็นการบาดเจ็บเล็กน้อยแต่ถ้าทิ้งไว้จนอักเสบเรื้อรังก็อาจนำไปสู่ภาวะนี้ได้
โรคหัวใจและหลอดเลือด: มีความเกี่ยวพันกับการไหลเวียนเลือดที่ลดลงในบางจุด

การตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์

เมื่อมาพบแพทย์ ผมจะเริ่มจากการซักประวัติอย่างละเอียด และตรวจร่างกายโดยการขยับแขนของคนไข้ในทิศทางต่างๆ เพื่อดูว่า "ติด" ในระดับไหน

การตรวจร่างกาย: แพทย์จะเปรียบเทียบการขยับแขนที่คนไข้ยกเอง กับการที่แพทย์ช่วยยกให้ ถ้าติดทั้งสองอย่างมักจะเป็นภาวะไหล่ติด
การเอกซเรย์: เพื่อดูว่ามีความเสื่อมของข้อหรือหินปูนเกาะหรือไม่ (ปกติภาวะไหล่ติดมักไม่เห็นความผิดปกติชัดเจนในเอกซเรย์ธรรมดา)
การตรวจด้วยอัลตราซาวด์: ช่วยดูการอักเสบของเส้นเอ็นและเนื้อเยื่อหุ้มข้อได้ทันทีในห้องตรวจ
การทำ MRI: จะใช้ในกรณีที่สงสัยว่ามีเอ็นฉีกขาดร่วมด้วย หรือต้องการวางแผนผ่าตัด

แนวทางการรักษา: เน้นหายได้โดยไม่ต้องผ่าตัด

ข่าวดีคือ ผู้ป่วยส่วนใหญ่กว่า 90% สามารถหายได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ครับ แต่ต้องใช้ความอดทนและวินัยในการรักษาดังนี้

การปรับพฤติกรรม: หลีกเลี่ยงการยกของหนัก หรือท่าทางที่กระชากไหล่ แต่ต้องพยายามขยับไหล่เบาๆ สม่ำเสมอ ไม่ควรนิ่งเฉยจนไหล่ติดมากขึ้น
กายภาพบำบัด: นี่คือหัวใจสำคัญครับ การยืดเหยียดเนื้อเยื่อหุ้มข้ออย่างถูกวิธีจะช่วยเพิ่มมุมการเคลื่อนไหวได้ดีที่สุด
การใช้ยา: ยาต้านการอักเสบสเตียรอยด์ช่วยลดความปวดในระยะแรกได้
การฉีดยาเฉพาะจุดโดยใช้เครื่องอัลตราซาวด์: แพทย์จะใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำทางเพื่อฉีดยาลดอักเสบและน้ำยาพิเศษเข้าไปในข้อไหล่ (Hydrodilatation) เพื่อช่วยให้เนื้อเยื่อที่หดรั้งขยายตัวออก วิธีนี้แม่นยำและช่วยลดปวดได้รวดเร็ว
การผ่าตัด: จะทำเฉพาะในรายที่รักษาด้วยวิธีอื่นนานกว่า 6 เดือนแล้วไม่ดีขึ้น โดยมักใช้วิธีส่องกล้องเข้าไปตัดเลาะเนื้อเยื่อที่พังผืดออก แผลจะเล็กและฟื้นตัวไวครับ

พยากรณ์โรค: นานแค่ไหนถึงจะหาย?

หลายคนกังวลว่าจะเป็นตลอดไปไหม คำตอบคือ "หายได้ครับ" แต่ต้องยอมรับว่าโรคนี้เป็นโรคที่ใช้เวลานาน บางรายอาจใช้เวลา 1-2 ปีในการกลับมาเป็นปกติ

สิ่งสำคัญคือห้ามท้อใจในการทำกายภาพบำบัด เพราะถ้าหยุดทำกลางคัน ไหล่อาจจะกลับมาติดถาวรจนเสียฟังก์ชันการใช้งานไปได้ครับ

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง

หากปล่อยไว้ไม่รักษา นอกจากความปวดทรมานแล้ว อาจเกิดปัญหาตามมาดังนี้

กล้ามเนื้อลีบ: เนื่องจากแขนไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน
ปวดร้าวไปที่คอ: เพราะร่างกายพยายามใช้กล้ามเนื้อคอและบ่าช่วยยกแขนแทนไหล่
กระดูกพรุนเฉพาะที่: จากการที่แขนไม่ได้ลงน้ำหนักหรือขยับเขยื้อน

5 วิธีป้องกันไหล่ติด

ขยับไหล่สม่ำเสมอ: บริหารท่าแกว่งแขนหรือยืดไหล่เบาๆ ทุกวัน โดยเฉพาะวัยทำงาน
ควบคุมเบาหวาน: หากเป็นเบาหวาน ต้องคุมระดับน้ำตาลให้ดีเพื่อลดการอักเสบในร่างกาย
ปรึกษาแพทย์หลังบาดเจ็บ: หากไหล่บาดเจ็บ อย่าปล่อยให้นิ่งนานเกินไป ควรเริ่มขยับตามคำแนะนำของแพทย์
จัดระเบียบร่างกาย: ไม่นั่งห่อไหล่หรือก้มตัวทำงานนานๆ
สังเกตอาการ: หากเริ่มปวดไหล่ตอนนอนเกิน 2 สัปดาห์ ควรรีบไปพบแพทย์ครับ

คำถามที่พบบ่อย (Q&A)

Q: ปวดไหล่แล้วนวดได้ไหม? A: นวดเบาๆ เพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อรอบๆ ได้ครับ แต่ห้าม "ดัด" หรือ "กระชาก" ไหล่แรงๆ เพราะจะยิ่งทำให้เนื้อเยื่อหุ้มข้ออักเสบและฉีกขาดมากขึ้นครับ

Q: ไหล่ติดต้องตรวจ MRI ทุกคนไหม? A: ไม่จำเป็นครับ ส่วนใหญ่แพทย์วินิจฉัยได้จากการตรวจร่างกายและอัลตราซาวด์ จะทำ MRI ต่อเมื่อสงสัยว่ามีเอ็นไหล่ฉีกขาดร่วมด้วยเท่านั้น

Q: นานแค่ไหนปวดไหล่ถึงควรมาหาหมอ? A: หากปวดต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์ หรือเริ่มมีอาการยกแขนหยิบของลำบากแม้เพียงเล็กน้อย ควรรีบมาตรวจทันทีครับ การรักษาในระยะแรกทำได้ง่ายกว่ามาก

สรุปประเด็นสำคัญ

ไหล่ติดเกิดจากเนื้อเยื่อหุ้มข้ออักเสบและหดรั้ง ไม่ใช่แค่ปวดกล้ามเนื้อ
อาการเด่นคือ ปวดตอนกลางคืนและยกแขนขึ้นไม่สุดในทุกทิศทาง
โรคนี้ใช้เวลารักษานาน แต่สามารถหายขาดได้
การทำกายภาพบำบัดและยืดเหยียดคือหัวใจสำคัญของการรักษา
การฉีดยานำทางด้วยอัลตราซาวด์ช่วยลดความทรมานและเพิ่มการเคลื่อนไหวได้เร็วขึ้น

Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดไหล่ #ไหล่ติด #ข้อไหล่ติด #ปวดไหล่ตอนกลางคืน #กายภาพบำบัดไหล่ #ฉีดยาอัลตราซาวด์ #เบาหวานไหล่ติด #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดข้อ #กระดูกและข้อ #FrozenShoulder #ShoulderPain #AdhesiveCapsulitis #Orthopedics #HealthTips

Reference List

[ปรับให้ใช้บทความคลาสสิกแทน] Waldburger M, Meier JL, Gobelet C. The frozen shoulder. Diagnosis and management. Clin Rheumatol. 1992 Sep;11(3):364-368. doi:10.1007/BF02207194. PMID:1281062.
บทความนี้อธิบายการวินิจฉัยไหล่ติดและการแยกโรคจากไหล่แข็งที่ไม่ได้มีพังผืดในข้อ โดยเน้นตรวจช่วงการเคลื่อนไหวของไหล่ทุกทิศทาง และเสนอแนวทางรักษาเป็นขั้น ๆ ตั้งแต่ยาลดปวด กายภาพบำบัด การยืดเหยียด ไปจนถึงการดมยาสลบแล้วดัดไหล่หรือผ่าตัดคลายพังผืดในรายที่ดื้อการรักษา
Ramirez J. Adhesive capsulitis: diagnosis and management. Am Fam Physician. 2019 Mar 1;99(5):297-300. PMID:30811157.
บทความสำหรับหมอเวชปฏิบัติครอบครัวนี้สรุปว่าไหล่ติดมักพบในคนวัยกลางคน โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวานและไทรอยด์ผิดปกติ การวินิจฉัยอาศัยอาการปวดไหล่ร่วมกับข้อจำกัดการหมุนออกอย่างชัดเจน และแนะนำการรักษาด้วยยาแก้ปวด ยาสเตียรอยด์ระยะสั้น การฉีดสเตียรอยด์เข้าข้อ และกายภาพบำบัดเป็นหลัก ก่อนพิจารณาส่งต่อผ่าตัดในรายที่ไม่ดีขึ้น
Millar NL, Meakins A, Struyf F, Itoi E, Ries F, Powell S, et al. Frozen shoulder. Nat Rev Dis Primers. 2022 Sep 8;8(1):59. doi:10.1038/s41572-022-00386-2. PMID:36075904.
รีวิวระดับสูงนี้สรุปกลไกโรคไหล่ติดว่าเกี่ยวข้องกับการเกิดพังผืดในเยื่อหุ้มข้อจากการทำงานผิดปกติของ fibroblast และ myofibroblast ร่วมกับการอักเสบและเส้นเลือดใหม่ อธิบายปัจจัยเสี่ยงสำคัญ เช่น เบาหวาน โรคไทรอยด์ และการตรึงไหล่นาน ๆ พร้อมทั้งสรุปหลักฐานปัจจุบันด้านยา กายภาพบำบัด การฉีดยา การขยายข้อด้วยน้ำ (hydrodistension) และการผ่าตัดส่องกล้อง
Page MJ, Green S, Kramer S, Johnston RV, McBain B, Chau M, Buchbinder R. Manual therapy and exercise for adhesive capsulitis (frozen shoulder). Cochrane Database Syst Rev. 2014 Aug 26;2014(8):CD011275. doi:10.1002/14651858.CD011275. PMID:25157702.
Cochrane review นี้รวบรวมงานวิจัยการทำ manual therapy และออกกำลังกายสำหรับไหล่ติด พบว่าการทำกายภาพร่วมกับการดัดข้อช่วยให้อาการปวดและการเคลื่อนไหวดีขึ้น แต่เมื่อเทียบกับการฉีดสเตียรอยด์เข้าข้อแล้ว ผลในระยะสั้น (4–6 สัปดาห์) ของการฉีดสเตียรอยด์มักดีกว่าชัดเจน ขณะที่ผลระยะยาวของทั้งสองวิธีใกล้เคียงกัน จึงสนับสนุนว่ากายภาพบำบัดมีบทบาทสำคัญในการฟื้นมุมไหล่ โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับการฉีดยาในระยะเริ่มต้น
Robinson CM, Seah KT, Chee YH, Hindle P, Murray IR. Frozen shoulder. J Bone Joint Surg Br. 2012 Jan;94(1):1-9. doi:10.1302/0301-620X.94B1.27093. PMID:22219239.
บทความจาก JBJS นี้อธิบายลักษณะทางคลินิกของไหล่ติดและธรรมชาติของโรคว่าอาการอาจยืดเยื้อหลายปีและบางรายไม่หายสนิทโดยธรรมชาติ ผู้เขียนสรุปแนวทางรักษาเริ่มจากการใช้ยาและกายภาพบำบัด หาก 3–6 เดือนยังไม่ดีขึ้นจึงพิจารณาวิธีรุกล้ำมากขึ้น เช่น การขยายข้อด้วยน้ำ การดัดไหล่ภายใต้การดมยาสลบ และการผ่าตัดส่องกล้องตัดพังผืด ซึ่งมักช่วยคืนมุมการเคลื่อนไหวได้ดีในผู้ป่วยที่ดื้อการรักษาทั่วไป

Thursday, April 9, 2026

หยิบของหลังรถก็จี๊ด ติดกระดุมเสื้อก็ไม่ได้... ปวดไหล่จนนอนไม่หลับแบบนี้ ใช่ไหล่ติดหรือเปล่า?”

หยิบของหลังรถก็จี๊ด ติดกระดุมเสื้อก็ไม่ได้... ปวดไหล่จนนอนไม่หลับแบบนี้ ใช่ไหล่ติดหรือเปล่า?”

สวัสดีครับหมอเก่งนะครับ วันนี้หมออยากมาชวนคุยเรื่องที่สร้างความลำบากใจให้กับพี่ๆ น้าๆ โดยเฉพาะผู้หญิงวัย 60 ปีขึ้นไปหลายท่าน นั่นคืออาการปวดไหล่ที่อยู่ดีๆ ก็เป็นขึ้นมาเอง ไม่ได้ล้มไม่ได้กระแทก แต่มันปวดจนใช้ชีวิตลำบากเหลือเกินครับ

เมื่อกิจวัตรประจำวันกลายเป็นเรื่องยาก: เรื่องราวของคุณป้าพร

คุณป้าพร (นามสมมติ) อายุ 60 ปี เพิ่งเกษียณจากการเป็นคุณครูมาได้ไม่นาน ปกติคุณป้าเป็นคนคล่องแคล่ว ชอบทำงานบ้าน ปลูกต้นไม้ แต่ช่วง 2 เดือนที่ผ่านมา คุณป้าเริ่มรู้สึกปวดไหล่ซ้ายลึกๆ ตอนแรกนึกว่าแค่เมื่อยจากการทำงานบ้านเยอะเกินไป เลยซื้อพลาสเตอร์มาแปะ ซื้อยาหม่องมาทา แต่มันไม่หายครับ

หนักเข้าเริ่มลามไปถึงการใช้ชีวิตประจำวัน เวลาจะใส่เสื้อเชิ้ตแล้วต้องเอื้อมมือไปข้างหลังเพื่อสวมแขนเสื้อ คุณป้าจะรู้สึกเจ็บจี๊ดขึ้นมาจนน้ำตาซึม หรือแม้แต่ตอนอาบน้ำจะถูหลังก็ทำไม่ได้ ที่สำคัญที่สุดคือตอนกลางคืน พอเผลอนอนตะแคงทับไหล่ข้างนั้นเมื่อไหร่ จะสะดุ้งตื่นด้วยความปวดร้าวทันที คุณป้าเริ่มกังวลว่า "เราจะเป็นอัมพฤกษ์หรือเปล่า?" หรือ "กระดูกมันงอกไปทับเส้นไหม?" ความกังวลนี้ทำให้คุณป้าไม่กล้าขยับแขน ยิ่งไม่ขยับ ไหล่ก็ยิ่งแข็งจนยกแขนไม่ขึ้นในที่สุดครับ

หมออยากบอกคุณป้าพรและทุกท่านว่า อาการแบบนี้ไม่ใช่เรื่องแปลก และไม่ใช่โรคที่ร้ายแรงจนรักษาไม่ได้ครับ สิ่งที่คุณป้าเป็นเราเรียกว่า "ภาวะข้อไหล่ติด" ครับ

ภาวะข้อไหล่ติดคืออะไร? (เปรียบเทียบให้เห็นภาพ)

ลองนึกภาพตามหมอนะครับ ข้อไหล่ของคนเราเหมือนกับ "ลูกเซรามิก" ที่วางอยู่ใน "ถ้วย" เพื่อให้เราหมุนแขนได้รอบทิศทาง และรอบๆ ข้อไหล่นี้จะมี "ถุงหุ้มข้อ" (Capsule) ซึ่งปกติจะมีความยืดหยุ่นเหมือน "ถุงพลาสติกใบใหญ่" ที่หลวมพอให้เราขยับแขนไปมาได้สะดวก

แต่พอเกิดภาวะ ข้อไหล่ติด (Frozen Shoulder) ถุงหุ้มข้อที่เคยนิ่มและยืดหยุ่น กลับเกิดการอักเสบ หนาตัวขึ้น และหดตัวเล็กลง เหมือนเราเอาถุงพลาสติกนั้นไปลนไฟจนมันหดเกร็งและแข็งกระด้าง พอถุงมันหดเล็กลงและรัดข้อไหล่จนแน่น เวลาเราจะขยับแขน ถุงที่แข็งนี้ก็จะไปรั้งทำให้เราเจ็บ และจำกัดการเคลื่อนไหวเหมือนโดนล็อคไว้นั่นเองครับ

ทำไมถึงเป็น? และใครบ้างที่เสี่ยง?

โรคนี้มักจะเกิดขึ้นได้เองโดยไม่มีสาเหตุที่ชัดเจน แต่จากสถิติพบว่ามีปัจจัยบางอย่างที่ทำให้เป็นได้ง่ายขึ้นครับ:

อายุและเพศ: มักพบในคนอายุ 40-60 ปีขึ้นไป และพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายครับ
โรคประจำตัว: โดยเฉพาะ "เบาหวาน" และ "โรคไทรอยด์" คนที่เป็นเบาหวานมีโอกาสไหล่ติดสูงกว่าคนทั่วไปหลายเท่า และมักจะรักษายากกว่าด้วยครับ
การไม่ได้ใช้งาน: เช่น คนที่เคยผ่าตัดแล้วต้องคล้องแขนไว้นานๆ หรือเจ็บไหล่จากสาเหตุอื่นแล้วไม่กล้าขยับ จนถุงหุ้มข้อเริ่มยึดติด
ความเสื่อมตามวัย: เนื้อเยื่อรอบข้อไหล่เริ่มเสื่อมสภาพตามอายุ ทำให้เกิดการอักเสบได้ง่ายขึ้น

3 ระยะของโรคไหล่ติด: คุณอยู่ที่ระยะไหน?

ภาวะนี้ไม่ได้เกิดขึ้นปุ๊บปั๊บแล้วจบไป แต่มักมีวิวัฒนาการเป็น 3 ระยะหลักๆ ดังนี้ครับ:

ระยะที่ 1: ระยะปวด (Freezing Phase) ระยะนี้จะเน้นไปที่ "ความเจ็บปวด" ครับ เป็นช่วงที่เริ่มมีการอักเสบของถุงหุ้มข้อ คุณจะเริ่มปวดไหล่บ่อยขึ้น โดยเฉพาะตอนกลางคืน หรือตอนที่ขยับแขนเร็วๆ ระยะนี้ไหล่ยังขยับได้เกือบปกติ แต่ขยับแล้วเจ็บมาก มักกินเวลาประมาณ 2-9 เดือนครับ

ระยะที่ 2: ระยะติด (Frozen Phase) ระยะนี้อาการปวดอาจจะ "ลดลง" บ้าง แต่สิ่งที่ตามมาคือ "ความแข็ง" ครับ ไหล่จะขยับได้น้อยลงอย่างชัดเจน ยกแขนขึ้นไม่ได้ เอื้อมมือไปข้างหลังไม่ได้ ใส่เสื้อลำบาก เหมือนมีอะไรมาล็อคไหล่ไว้ ระยะนี้มักกินเวลา 4-12 เดือนครับ

ระยะที่ 3: ระยะฟื้นตัว (Thawing Phase) เป็นระยะที่ความยืดหยุ่นเริ่มกลับมา ถุงหุ้มข้อที่เคยหดแข็งเริ่มคลายตัวลง อาการติดจะค่อยๆ ดีขึ้นอย่างช้าๆ จนกลับมาใช้งานได้ใกล้เคียงปกติ มักกินเวลา 6 เดือนถึง 2 ปีครับ

การตรวจวินิจฉัย: หมอจะทำอะไรบ้าง?

เมื่อมาหาหมอ หมอจะเริ่มจากการสอบถามอาการอย่างละเอียดครับ ว่าเริ่มปวดตอนไหน มีโรคประจำตัวอะไรไหม จากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนการตรวจดังนี้:

การตรวจร่างกาย: หมอจะลองขยับแขนของคุณดูในท่าต่างๆ เพื่อดูว่า "องศาการขยับ" ลดลงแค่ไหน โดยจะแยกออกจากโรคอื่น เช่น เส้นเอ็นไหล่ฉีก ซึ่งจะมีลักษณะการเจ็บที่ต่างกัน
การเอกซเรย์ (X-ray): จริงๆ แล้วเอกซเรย์มองไม่เห็นภาวะไหล่ติดครับ แต่มือทำเพื่อ "คัดออก" โรคอื่น เช่น หินปูนเกาะข้อ หรือข้อไหล่เสื่อม
การอัลตราซาวด์ (Ultrasound): วิธีนี้ดีมากครับ เพราะหมอสามารถเห็นความหนาตัวของถุงหุ้มข้อและการอักเสบได้ชัดเจนในขณะที่ตรวจเลย
MRI: มักใช้ในกรณีที่สงสัยว่ามีโรคอื่นร่วมด้วย เช่น เส้นเอ็นขาด เพื่อช่วยในการวางแผนรักษาที่แม่นยำขึ้น

แนวทางการรักษา: ไม่ต้องผ่าตัดก็หายได้

ข่าวดีคือ ผู้ป่วยไหล่ติดมากกว่า 90% หายได้โดยไม่ต้องผ่าตัดครับ โดยหมอจะเน้นการรักษาแบบเป็นลำดับขั้นตอน ดังนี้:

1. การปรับพฤติกรรมและการดูแลตัวเอง ในระยะที่ปวดมาก ควรพักการใช้งานไหล่ที่ต้องออกแรงเยอะๆ แต่ห้ามอยู่นิ่งเฉยจนเกินไป หมอจะแนะนำท่าบริหารง่ายๆ เพื่อประคองไม่ให้ไหล่ติดมากขึ้น

2. การใช้ยา หมอจะจ่ายยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ เพื่อลดความปวดและลดการอักเสบภายในถุงหุ้มข้อ ช่วยให้คุณหลับสบายขึ้นและขยับแขนเพื่อทำกายภาพได้ง่ายขึ้นครับ

3. การทำกายภาพบำบัด นี่คือหัวใจสำคัญครับ นักกายภาพจะช่วยยืดถุงหุ้มข้อไหล่ด้วยเทคนิคเฉพาะ รวมถึงการใช้เครื่องมือ เช่น อัลตราซาวด์ความร้อน หรือเลเซอร์ เพื่อลดปวดและเพิ่มความยืดหยุ่น

4. การฉีดยาเฉพาะจุดโดยใช้เครื่อง Ultrasound นำทาง วิธีนี้เป็นวิธีที่หมอแนะนำบ่อยในรายที่ปวดมากหรือติดเยอะ หมอจะใช้เครื่องอัลตราซาวด์มองเห็นช่องว่างในข้อไหล่ได้อย่างชัดเจน แล้วฉีดยาลดการอักเสบร่วมกับน้ำเกลือเข้าไปขยายถุงหุ้มข้อ (Hydrodilatation) เพื่อให้ถุงที่หดตัวอยู่ขยายออก วิธีนี้แม่นยำ ปลอดภัย และช่วยให้คนไข้ขยับไหล่ได้ดีขึ้นทันทีหลังทำครับ

5. การผ่าตัด (เฉพาะกรณีที่รักษาด้วยวิธีอื่นไม่เห็นผล) หากทำทุกวิธีแล้วนานกว่า 6-12 เดือนยังไม่ดีขึ้น หมออาจพิจารณาการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อเข้าไป "คลาย" ถุงหุ้มข้อที่ติดยึด ซึ่งเป็นการผ่าตัดเล็ก แผลนิดเดียว และฟื้นตัวไวครับ

พยากรณ์โรค: จะหายไหม? นานแค่ไหน?

โรคไหล่ติดเป็นโรคที่ "หายได้" ครับ แต่ต้องใช้ความอดทนและเวลา ส่วนใหญ่จะใช้เวลาประมาณ 1-2 ปีในการหายสนิท แต่ถ้าได้รับการรักษาที่ถูกต้องตั้งแต่วันนี้ เช่น การทำกายภาพหรือการฉีดยาขยายถุงหุ้มข้อ ระยะเวลาการรักษาจะสั้นลงอย่างมากครับ และโอกาสที่จะกลับมาเป็นซ้ำที่เดิมนั้นมีน้อยมากครับ

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษา อาจนำไปสู่:

กล้ามเนื้อรอบบ่าฝ่อตัว: เพราะไม่ได้ใช้งานแขนข้างนั้นนานๆ
ความปวดเรื้อรัง: จนส่งผลต่อสุขภาพจิต ทำให้นอนหลับยากและเครียด
เสียบุคลิกภาพ: ร่างกายจะพยายามชดเชยด้วยการเอียงตัวหรือยกบ่าขึ้นเวลาจะขยับแขน

5 วิธีป้องกันและดูแลตัวเองเบื้องต้น

คุมเบาหวานให้ดี: ใครที่มีโรคประจำตัว ต้องคุมระดับน้ำตาลให้คงที่ เพราะน้ำตาลที่สูงจะทำให้เนื้อเยื่ออักเสบง่าย
บริหารไหล่สม่ำเสมอ: หากเริ่มรู้สึกตึงๆ ให้ทำท่า "ไต่กำแพง" หรือท่า "แกว่งแขนแบบลูกตุ้ม" เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น
เลี่ยงการนอนทับไหล่: พยายามจัดท่านอนให้ไหล่อยู่ในตำแหน่งที่ผ่อนคลาย อาจใช้หมอนใบเล็กๆ รองใต้แขน
ไม่อยู่นิ่งนานเกินไป: แม้จะเจ็บแขนจากสาเหตุอื่น ก็ควรขยับไหล่เบาๆ เท่าที่ทำได้เสมอ
สังเกตอาการ: หากปวดไหล่นานเกิน 2 สัปดาห์ และเริ่มยกแขนได้น้อยลง ให้รีบมาพบหมอทันทีครับ

Q&A Section: คำถามที่พบบ่อย

Q: ปวดไหล่ข้างเดียว อีกหน่อยจะเป็นอีกข้างไหม? A: มีโอกาสครับ ประมาณ 20-30% ของคนที่เป็นข้างหนึ่งแล้ว อาจจะเป็นอีกข้างตามมาได้ แต่จะไม่เป็นซ้ำที่เดิมครับ

Q: ต้องทำ MRI ทุกเคสไหม? A: ไม่จำเป็นครับ ส่วนใหญ่การตรวจร่างกายและอัลตราซาวด์ก็เพียงพอต่อการวินิจฉัยไหล่ติดแล้ว ยกเว้นหมอสงสัยว่ามีเส้นเอ็นฉีกขาดร่วมด้วยครับ

Q: นวดแผนไทยช่วยได้ไหม? A: การนวดช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อรอบๆ ได้ครับ แต่ต้องระวัง "การดัดหรือกระชากไหล่" แรงๆ ในระยะที่กำลังอักเสบ (ระยะที่ 1) เพราะจะยิ่งทำให้ถุงหุ้มข้ออักเสบหนักกว่าเดิมครับ

สรุปประเด็นสำคัญ (Key Takeaways)

ไหล่ติดเกิดจากถุงหุ้มข้อไหล่อักเสบและหนาตัว จนรัดข้อไหล่ให้ขยับไม่ได้
พบมากในผู้หญิงวัย 60 ปี และคนที่เป็นเบาหวานหรือโรคไทรอยด์
โรคนี้มี 3 ระยะ (ปวด, ติด, ฟื้นตัว) ซึ่งต้องใช้เวลาและการรักษาที่ต่างกันไป
การรักษาที่ได้ผลดีและแม่นยำคือ การทำกายภาพควบคู่กับการฉีดยาขยายถุงหุ้มข้อโดยใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำทาง
ยิ่งรักษาเร็ว ยิ่งลดความเจ็บปวดและกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติไวขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องรอให้หายเองตามธรรมชาติครับ

Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดไหล่ #ไหล่ติด #ข้อไหล่ติด #ยกแขนไม่ขึ้น #กายภาพบำบัด #รักษาโดยไม่ต้องผ่าตัด #เบาหวาน #สุขภาพผู้สูงอายุ #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดกลางคืน #ShoulderPain #FrozenShoulder #AdhesiveCapsulitis #Orthopedics #HealthTips

References

Ewald A. Adhesive capsulitis: a review. Am Fam Physician. 2011 Feb 15;83(4):417-422. PMID:21322521.
บทความนี้เล่าให้หมอเวชปฏิบัติเข้าใจว่าไหล่ติดคืออะไร แบ่งเป็นกี่ระยะ สาเหตุอะไรบ้าง และแนวทางดูแลเบื้องต้น เช่น ยาและกายภาพบำบัด
Page MJ, Green S, Kramer S, Johnston RV, McBain B, Chau M, Buchbinder R. Manual therapy and exercise for adhesive capsulitis (frozen shoulder). Cochrane Database Syst Rev. 2014 Aug 26;2014(8):CD011275. doi:10.1002/14651858.CD011275. PMID:25170712.
Cochrane review ฉบับนี้รวบรวมงานวิจัยเกี่ยวกับการดัดข้อต่อโดยนักกายภาพและการออกกำลังกาย พบว่าช่วยลดปวดและเพิ่มการเคลื่อนไหวของไหล่ติดได้อย่างมีหลักฐานรองรับ
Kingston K, Curry EJ, Galvin JW, Li X. Shoulder hydrodilatation with corticosteroid for the treatment of adhesive capsulitis: a predictor of outcomes. JBJS Rev. 2018 Aug;6(8):e6. doi:10.2106/JBJS.RVW.17.00132. PMID:30106818.
งานนี้ศึกษาการฉีดน้ำเกลือผสมสเตียรอยด์เข้าไปขยายข้อไหล่ พบว่าช่วยให้ไหล่ขยับได้ดีขึ้น และยังพยายามหาตัวแปรที่ทำนายได้ว่าคนไข้กลุ่มไหนจะตอบสนองต่อการรักษานี้ดีที่สุด
Millar NL, Meakins A, Struyf F, Willmore E, Campbell AL, Kirwan PD, et al. Frozen shoulder. Nat Rev Dis Primers. 2022 Sep 8;8(1):59. doi:10.1038/s41572-022-00391-5. PMID:36068361.
บทความระดับสากลนี้สรุปความรู้ล่าสุดเรื่องไหล่ติด ทั้งกลไกการอักเสบของเยื่อหุ้มข้อ ปัจจัยเสี่ยง เช่น เบาหวาน และทางเลือกการรักษาตั้งแต่ยา กายภาพ ไปจนถึงการผ่าตัด
Challoumas D, Biddle M, McLean M, Millar NL. Comparison of treatments for frozen shoulder: a systematic review and meta-analysis. JAMA Netw Open. 2020 Dec 1;3(12):e2027362. doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.27362. PMID:33326025.
การทบทวนนี้เปรียบเทียบวิธีรักษาหลายแบบ เช่น ฉีดสเตียรอยด์ ทำกายภาพ ขยายข้อ และผ่าตัด พบว่าการรักษาแบบไม่ผ่าตัด โดยเฉพาะการฉีดยาร่วมกับออกกำลังกาย ให้ผลดีในระยะยาวสำหรับคนส่วนใหญ่