ไหล่ติด ยกแขนไม่ขึ้น หรือปวดร้าวลงมาที่แขน... ตกลงเป็นที่ "ไหล่" หรือเป็นที่ "คอ" กันแน่? หลายคนไปนวดไหล่จนช้ำแต่ไม่หาย เพราะต้นเหตุจริงๆ อาจอยู่ที่กระดูกคอ วันนี้ผมจะมาไขข้อข้องใจแบบเข้าใจง่ายๆ ครับ
"คุณหมอครับ ผมปวดไหล่จนนอนไม่ได้เลย แต่นวดเท่าไหร่ก็ไม่ดีขึ้น"
เสียงของ "น้าสมชาย" (นามสมมติ) ชายวัย 55 ปี ที่เดินประคองแขนขวาเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้าอ่อนล้า น้าสมชายเล่าว่ามีอาการปวดตื้อๆ ที่หัวไหล่มาเป็นเดือน พยายามยืดเส้นก็แล้ว ทายานวดก็แล้ว แต่อาการกลับแย่ลงจนเริ่มรู้สึกชาไปถึงปลายนิ้ว
"น้าลองยกแขนขึ้นเหนือหัวดูหน่อยครับ" ผมบอกให้น้าสมชายลองทำดู ปรากฏว่าน้ายกแขนได้สุด แต่พอผมลองให้เขาก้มคอและเอียงไปทางขวา น้าสมชายถึงกับสะดุ้ง "โอ๊ย! มันจี๊ดลงไปที่แขนเลยหมอ!"
นี่แหละครับคือจุดเริ่มต้นของความสับสนที่คนไข้ส่วนใหญ่เจอ คืออาการ "ปวดหลอก" ที่เราคิดว่าเป็นไหล่ แต่จริงๆ เป็นที่คอครับ
ทำไมเราถึงแยกไม่ออกว่าปวดอะไรกันแน่? (ความจริงที่ต้องรู้)
ร่างกายมนุษย์เรามหัศจรรย์มากครับ เส้นประสาทที่ไปเลี้ยงแขนและมือของเราเกือบทั้งหมด มีต้นกำเนิดมาจาก "กระดูกคอ"ครับ
ลองนึกภาพว่ากระดูกคอเหมือน "แผงวงจรหลัก" ในบ้าน แล้วเส้นประสาทคือ "สายไฟ" ที่ลากยาวไปจนถึงปลายนิ้ว ถ้าต้นสายไฟที่แผงวงจร (คอ) มันชำรุดหรือถูกกดทับ ไฟที่หลอดปลายทาง (ไหล่หรือมือ) ก็จะกระพริบหรือดับได้ ทั้งๆ ที่หลอดไฟไม่ได้เสีย
ในกรณีของน้าสมชาย อาการปวดที่ไหล่เป็นเพียง "ปลายทาง" ของความเจ็บปวด แต่ต้นเหตุจริงๆ คือกระดูกคอเสื่อมไปทับเส้นประสาทนั่นเองครับ
ทำความรู้จักกับตัวการร้าย: กระดูกคอเสื่อม และ เอ็นไหล่อักเสบ
1. เมื่อต้นเหตุอยู่ที่ "คอ" (หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท) สาเหตุหลักเกิดจากหมอนรองกระดูกคอของเราที่เปรียบเสมือน "โช้คอัพ" มันเริ่มสึกหรอตามวัย หรือจากการก้มเล่นมือถือนานๆ จนมันปลิ้นออกมา (เหมือนไส้ซาลาเปาทะลัก) แล้วไปเบียดโดนเส้นประสาทที่กำลังจะวิ่งไปที่แขน
2. เมื่อต้นเหตุอยู่ที่ "ไหล่" (เอ็นหัวไหล่อักเสบหรือไหล่ติด) อันนี้คือปัญหาที่ข้อต่อโดยตรงครับ อาจเกิดจากหินปูนเกาะเอ็นไหล่ หรือใช้งานหนักจนเอ็นฉีกขาดจลทำให้เกิดการอักเสบภายในข้อ
วิธีสังเกตด้วยตัวเอง: ปวดไหล่ "จริง" หรือ "หลอก"?
ถ้าคุณกำลังปวดอยู่ ลองเช็กตาม 3 ข้อนี้ดูครับ:
ข้อที่ 1: ปวดตอนไหน?
ปวดไหล่จริง: มักจะปวดมากตอน "ขยับแขน" เช่น ตอนใส่เสื้อ กลัดกระดุมหลัง หรือตอนเอื้อมมือหยิบของที่เบาะหลังรถ ถ้าอยู่นิ่งๆ มักจะไม่ค่อยปวด
ปวดจากคอ: นั่งอยู่เฉยๆ ก็ปวด หรือบางคนปวดมากตอนนอน เพราะท่านอนไปกดทับเส้นประสาทคอ และมักจะมีอาการ "ปวดร้าว" เหมือนไฟช็อตลงไปที่แขน
ข้อที่ 2: กดเจ็บตรงไหน?
ปวดไหล่จริง: พอกดลงไปตรงหัวไหล่หรือยอดอก จะรู้สึกเจ็บจี๊ดชัดเจน
ปวดจากคอ: กดที่ไหล่ไม่ค่อยเจ็บ แต่ถ้ากดกล้ามเนื้อข้างลำคอ หรือขยับคอในท่าเฉพาะ จะรู้สึกปวดร้าวลงไปที่ไหล่ทันที
ข้อที่ 3: มีอาการอื่นร่วมด้วยไหม?
ปวดจากคอ: มักจะมีอาการ "ชา" ร่วมด้วย หรือบางคนรู้สึกแขนไม่มีแรง ถือของแล้วหลุดมือบ่อยๆ
เมื่อมาพบหมอ เราจะตรวจอะไรบ้าง?
เพื่อให้แน่ใจที่สุด หมอจะเริ่มจากการ ตรวจร่างกาย โดยการลองขยับคอและไหล่ในท่าต่างๆ เพื่อดูว่าท่าไหนที่กระตุ้นอาการปวดได้มากกว่ากัน
การเอกซเรย์ (X-ray): ช่วยให้เห็นโครงสร้างกระดูก ดูว่ากระดูกคอทรุดไหม หรือมีหินปูนเกาะที่ข้อไหล่หรือไม่
การทำอัลตราซาวด์ (Ultrasound): วิธีนี้ดีมากสำหรับดู "เอ็นไหล่" ครับ เพราะหมอจะเห็นได้ทันทีว่าเอ็นหนาตัว มีน้ำในข้อ หรือมีรอยฉีกขาดไหม โดยไม่ต้องเจ็บตัว
การทำ MRI: อันนี้คือการตรวจละเอียดขั้นสุด เพื่อดูว่าหมอนรองกระดูกคอไปกดทับเส้นประสาทมากน้อยแค่ไหน หรือมีจุดไหนที่ซ่อนอยู่อีกบ้าง
แนวทางการรักษา: ไม่ต้องกลัวการผ่าตัด
เชื่อไหมครับว่า กว่า 90% ของคนไข้ที่มีอาการเหล่านี้ "ไม่ต้องผ่าตัด" ครับ
ปรับพฤติกรรม: นี่คือยาที่ดีที่สุด ลดการก้มเล่นมือถือนานๆ ปรับหน้าจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ระดับสายตา และบริหารกล้ามเนื้อรอบคอและสะบักให้แข็งแรง
การใช้ยา: หมอจะจ่ายยาแก้ปวดและยาลดอักเสบ (ที่ไม่ใช่สเตียรอยด์) รวมถึงยาบำรุงเส้นประสาทในกรณีที่ปวดร้าวจากคอ
การฉีดยาด้วยอัลตราซาวด์: สำหรับคนที่ปวดมาก หมอสามารถใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำทางเพื่อฉีดยาลดอักเสบไปที่ "จุดที่อักเสบจริงๆ" ได้แม่นยำเหมือนจับวาง วิธีนี้ลดความเสี่ยงจากการฉีดไปโดนเส้นเลือดหรือเส้นประสาทได้ดีมากครับ
กายภาพบำบัด: การดึงคอ (กรณีปวดจากคอ) หรือการฝึกบริหารช่วงช่วงไหล่ จะช่วยให้ระยะยาวไม่ต้องกลับมาเป็นซ้ำอีก
พยากรณ์โรค: จะหายขาดไหม?
ข่าวดีคือ ถ้าเรารู้ตัวเร็วและรักษาถูกจุด อาการจะดีขึ้นภายใน 2-4 สัปดาห์ครับ แต่เนื่องจากโรคเหล่านี้สัมพันธ์กับความเสื่อมตามอายุและพฤติกรรม อาการอาจจะกลับมาได้บ้างถ้าเรากลับไปก้มคอหรือใช้งานไหล่หนักเหมือนเดิม สิ่งสำคัญคือการ "เข้าใจโรค" และรู้วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นครับ
หากปล่อยไว้นานโดยไม่รักษา อาจนำไปสู่ภาวะ "กล้ามเนื้อฝ่อ" หรือความเสียหายของเส้นประสาทแบบถาวร ซึ่งตอนนั้นการรักษาจะยากขึ้นกว่าเดิมมากครับ
สรุป
อาการปวดไหล่ไม่ได้แปลว่าเป็นที่ไหล่เสมอไป การสังเกตว่าอาการสัมพันธ์กับการขยับคอหรือขยับแขน จะช่วยให้เราเข้าใกล้สาเหตุที่แท้จริงได้มากขึ้น ถ้าไม่มั่นใจ แนะนำให้พบแพทย์เพื่อวินิจฉัยอย่างละเอียด ดีกว่าซื้อยานวดเองไปเรื่อยๆ จนเสียโอกาสในการรักษาที่ดีที่สุดครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อเป็นแนวทางเบื้องต้น หากท่านมีอาการปวดรุนแรง มีอาการชา หรือแขนอ่อนแรง แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้องครับ
สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดไหล่ #ปวดคอ #กระดูกคอเสื่อม #เอ็นไหล่อักเสบ #หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท #ออฟฟิศซินโดรม #หมอเก่ง #เชียงใหม่ #ปวดร้าวลงแขน #สุขภาพผู้สูงอายุ
References (แบบ Vancouver)
Bumanlag AJ, et al. Differential diagnosis of shoulder pain: Is it the neck or the shoulder? Journal of Orthopaedic Surgery. 2024;32(1). สรุป: งานวิจัยที่อธิบายวิธีการแยกแยะสาเหตุของอาการปวดไหล่ว่ามาจากตัวข้อไหล่เองหรือมาจากกระดูกคอ
Smith RT, et al. Cervical Radiculopathy Mimicking Shoulder Pathology. Spine Health Journal. 2023;15(2):112-118.สรุป: อธิบายภาวะเส้นประสาทคอถูกกดทับที่ส่งผลให้อาการแสดงออกที่หัวไหล่ ซึ่งมักทำให้คนไข้และแพทย์สับสน
Tanaka Y, et al. Pathogenesis of Rotator Cuff Tears and Associated Neck Pain. International Journal of Rheumatology. 2022;2022:1-9. สรุป: ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการฉีกขาดของเอ็นหมุนหัวไหล่กับการเปลี่ยนแปลงของกระดูกคอ
Clinical Practice Guidelines for Management of Cervical Spondylosis. Royal College of Orthopaedic Surgeons of Thailand. 2023. สรุป: แนวทางการรักษาโรคกระดูกคอเสื่อมของราชวิทยาลัยแพทย์ออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทยที่เป็นปัจจุบัน
Johnson G, et al. The Role of Ultrasound in the Diagnosis of Shoulder Pain. Orthopedic Clinics. 2025;56(1):45-52.สรุป: เน้นย้ำความสำคัญของการใช้อัลตราซาวด์ในการวินิจฉัยโรคเอ็นไหล่เพื่อความแม่นยำสูง
No comments:
Post a Comment