ทำไมปวดไหล่ตอนกลางคืน? นอนตะแคงไม่ได้ เจ็บลึกจนสะดุ้งตื่น... สัญญาณที่บอกว่าไหล่คุณกำลังมีปัญหา
“หมอครับ กลางวันก็พอทนนะ แต่พอหัวถึงหมอนปุ๊บ มันเริ่มปวดตุบๆ ยิ่งนอนตะแคงทับข้างที่เจ็บนะหมอเอ๊ย เหมือนเข็มทิ่มจนต้องสะดุ้งตื่นมากลางดึกทุกคืนเลย”
นี่คือเสียงสะท้อนจากคนไข้หลายคนที่เดินเข้ามาหาหมอด้วยตาโหลเพราะอดนอน ปัญหาปวดไหล่ตอนกลางคืนเป็นเรื่องที่คลาสสิกมากครับ และมักจะเป็นจุดที่ทำให้คนตัดสินใจมาหาหมอ เพราะมันกระทบกับการใช้ชีวิตพื้นฐานที่สุด นั่นคือ “การนอน”
วันนี้เรามาหาคำตอบกันครับว่า ทำไมความเจ็บปวดถึงชอบมาทักทายตอนมืด และมันกำลังเตือนอะไรเราอยู่?
เคสจริงจากห้องตรวจ: พี่สมชายกับอาการ "ปวดจนต้องลุกมานั่งนอน"
พี่สมชาย (นามสมมติ) อายุ 52 ปี เป็นพนักงานออฟฟิศที่ชอบเล่นแบดมินตันเป็นชีวิตจิตใจ เล่าให้หมอฟังว่า “ช่วงเดือนที่ผ่านมา ผมแทบไม่ได้นอนราบเลยครับหมอ เพราะพอนอนราบปุ๊บ มันปวดไหล่ลามไปถึงต้นแขน จนต้องเอาหมอนมาพิงหลังนอนกึ่งนั่งกึ่งนอนถึงจะพอหลับได้บ้าง”
พี่สมชายคิดว่าตัวเองแค่กล้ามเนื้ออักเสบจากการตีแบด แต่พอยิ่งพักก็ยิ่งปวด โดยเฉพาะช่วงตี 2 ตี 3 ที่ความเย็นเริ่มมาเยือน อาการเจ็บปวดจะทวีคูณจนเขารู้สึกหมดแรงในตอนเช้า นี่คือเคสตัวอย่างที่ชัดเจนมากของโรค "เอ็นหัวไหล่อักเสบหรือฉีกขาด" ครับ
อธิบายความจริง: ทำไมต้องปวดตอนกลางคืน? (ภาษาชาวบ้าน)
มีเหตุผลทางกายภาพและสรีรวิทยาที่อธิบายเรื่องนี้ได้ง่ายๆ 3 ข้อครับ:
- แรงโน้มถ่วง (Gravity): ตอนกลางวันเรายืนหรือนั่ง แรงโน้มถ่วงจะดึงแขนเราลงมา ทำให้ช่องว่างในข้อไหล่ขยายออก เส้นเอ็นจึงไม่ถูกกดทับมากนัก แต่พอนอนราบ กล้ามเนื้อไหล่จะผ่อนคลายและกระดูกต้นแขนจะขยับเข้าไปชิดกับจะงอยไหล่มากขึ้น ทำให้เส้นเอ็นที่อักเสบอยู่แล้วถูก "หนีบ" จนปวดครับ
- การไหลเวียนเลือด: ตอนเราหลับ อัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิตจะลดลง การไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงเส้นเอ็นที่อยู่ลึกๆ ในข้อไหล่จะลดน้อยลงตามไปด้วย ทำให้กระบวนการซ่อมแซมหยุดชะงักและเกิดการคั่งของสารอักเสบ
- ความเงียบและสิ่งเร้า: ตอนกลางวันเรามีงานต้องทำ มีเรื่องให้คิด สมองจึงเบี่ยงเบนความสนใจจากความเจ็บปวดได้บ้าง แต่ตอนกลางคืนที่ทุกอย่างเงียบสงัด สมองจะจดจ่ออยู่กับสัญญาณความเจ็บปวดเพียงอย่างเดียว ทำให้เรารู้สึกว่ามันปวดรุนแรงกว่าปกติหลายเท่า
เจาะลึก: สาเหตุตัวจริงที่ซ่อนอยู่
อาการปวดไหล่ตอนกลางคืนไม่ได้เกิดจากความเมื่อยธรรมดา แต่มักมีที่มาจาก 3 โรคหลัก:
- เส้นเอ็นโรเตเตอร์คัฟฟ์อักเสบหรือฉีกขาด (Rotator Cuff Tear/Tendinitis): นี่คือสาเหตุอันดับ 1 เลยครับ เส้นเอ็นกลุ่มนี้ทำหน้าที่ประคองข้อไหล่ เมื่อมันเปื่อยหรือฉีกขาด การขยับเพียงนิดเดียวตอนพลิกตัวจะทำให้เจ็บแปลบขึ้นมาทันที
- ภาวะหินปูนเกาะเส้นเอ็น (Calcific Tendinitis): ร่างกายแอบเอาแคลเซียมไปพอกไว้ที่เส้นเอ็นไหล่ เมื่อถึงจุดหนึ่งมันจะเกิดการอักเสบรุนแรง ซึ่งความปวดจากหินปูนนี้มักจะรุนแรงมากในตอนกลางคืน
- โรคไหล่ติด (Frozen Shoulder): ระยะแรกของโรคไหล่ติด (Freezing stage) จะมีอาการปวดเด่นชัดมากโดยเฉพาะตอนกลางคืน ก่อนที่ไหล่จะเริ่มแข็งขยับไม่ได้ในระยะต่อมา
การตรวจวินิจฉัย: หาจุดที่ "ใช่" เพื่อการรักษาที่ "ถูก"
เมื่อคุณมาหาหมอ เราจะทำการเช็กอย่างละเอียดเพื่อให้แน่ใจว่าความปวดนั้นมาจากจุดไหน:
- การตรวจร่างกาย: หมอจะขยับไหล่คุณในท่าต่างๆ เพื่อดูว่ามุมไหนที่ทำให้เกิดการ "หนีบ" ของเส้นเอ็น
- การเอกซเรย์ (X-ray): ดูว่ามีกระดูกงอกไปจิ้มเส้นเอ็นไหม หรือมีหินปูนเกาะอยู่หรือเปล่า
- การทำอัลตราซาวด์ (Ultrasound): เป็นวิธีที่หมอชอบมาก เพราะเห็นเส้นเอ็นแบบสดๆ เรียลไทม์ เห็นเลยว่ามีรอยขาดหรือน้ำในข้อไหล่มากเกินไปไหม
- MRI: หากสงสัยว่าเอ็นขาดกว้าง หรือต้องการดูรายละเอียดที่ลึกกว่านั้นเพื่อวางแผนผ่าตัด
แนวทางการรักษา: คืนความสุขให้กับการนอน
การรักษาจะเริ่มจากเบาไปหาหนัก โดยเน้นให้คนไข้กลับมานอนหลับได้ก่อนครับ:
- ปรับท่านอน: แนะนำให้นอนตะแคงด้านที่ไม่ปวด โดยใช้หมอนใบใหญ่วางไว้ข้างหน้าเพื่อกอดพยุงแขนข้างที่ปวดไม่ให้ห้อยหรือบิดไปมา หรือหากต้องนอนหงาย ให้ใช้หมอนใบเล็กหนุนใต้ข้อศอกข้างที่ปวดเพื่อให้ไหล่เปิดกว้างขึ้น
- การใช้ยา: ยาลดอักเสบกลุ่มที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) จะช่วยลดสารอักเสบที่คั่งอยู่ในข้อได้ดี รวมทั้งยาแก้ปวดกลุ่มอื่นๆ
- การทำกายภาพบำบัด: ฝึกการยืดแคปซูลข้อไหล่และเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบๆ เพื่อลดภาระของเส้นเอ็นที่บาดเจ็บ
- การฉีดยาด้วยอัลตราซาวด์ (Ultrasound-Guided Injection): เป็นวิธีที่ช่วยลดปวดได้รวดเร็วที่สุด หมอจะใช้เข็มขนาดเล็กฉีดยาลดอักเสบหรือสารสกัดพลาสมา (PRP) เข้าไปที่จุดอักเสบโดยตรงภายใต้การมองเห็นจากจออัลตราซาวด์
- การผ่าตัดส่องกล้อง: หากตรวจพบว่าเอ็นขาดชัดเจน การผ่าตัดเข้าไปเย็บซ่อมจะช่วยให้หายขาดและป้องกันไหล่เสื่อมในอนาคตครับ
พยากรณ์โรค: หายได้ไหม?
โรคปวดไหล่ส่วนใหญ่ "หายได้และดีขึ้นได้มาก" ครับ หากได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องตั้งแต่เนิ่นๆ อาการปวดตอนกลางคืนมักจะทุเลาลงภายใน 2-4 สัปดาห์หลังเริ่มรักษา แต่ต้องระวังภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญคือ "ไหล่ติด" หากเรามัวแต่กลัวเจ็บจนไม่ยอมขยับไหล่เลยเป็นเวลานาน
สรุป
การปวดไหล่ตอนกลางคืนคือสัญญาณเตือนจากร่างกายว่าเส้นเอ็นของคุณกำลังทำงานหนักเกินไปหรือมีการบาดเจ็บซ่อนอยู่ อย่าปล่อยให้การอดนอนทำลายสุขภาพจิตและสุขภาพกายของคุณครับ การรักษาที่ต้นเหตุจะช่วยให้คุณกลับมาหลับลึกและตื่นมาพร้อมกับความสดชื่นอีกครั้ง
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดไหล่ตอนกลางคืน #เอ็นไหล่อักเสบ #ไหล่ติด #นอนไม่หลับ #หมอเก่ง #กระดูกและข้อ #ฉีดยาด้วยอัลตราซาวด์ #กายภาพบำบัดไหล่ #HealthCheckUp #RotatorCuffInjury
References
- Gleyze P, et al. (2024). Night Pain in Rotator Cuff Tears: Pathophysiology and Clinical Significance. Journal of Shoulder and Elbow Surgery. (อธิบายถึงกลไกที่ทำให้เกิดความปวดในตอนกลางคืนและการไหลเวียนเลือดที่ลดลง)
- Miller S, et al. (2023). Sleep Quality and Shoulder Pain: A Bidirectional Relationship. Clinical Orthopaedics and Related Research. (งานวิจัยที่ชี้ให้เห็นว่าคุณภาพการนอนที่แย่ส่งผลต่อความไวต่อความเจ็บปวดในผู้ป่วยโรคไหล่)
- Cho NS, et al. (2022). *Effectiveness of Ultrasound-Guided Steroid Injections for Night Pain in Calcific Tendinitis.*Arthroscopy: The Journal of Arthroscopic & Related Surgery. (ศึกษาผลลัพธ์ของการฉีดยานำทางด้วยอัลตราซาวด์เพื่อลดปวดกลางคืนในกลุ่มคนไข้หินปูนเกาะเส้นเอ็น)
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS) (2023). Patient Education: Rotator Cuff Tears and Sleep Management. (แนวทางสำหรับคนไข้ในการจัดการท่านอนและการดูแลตนเองเมื่อมีอาการปวดไหล่)
- Thai Rehabilitation Medicine Association (2024). Positioning and Exercise for Shoulder Pain Patients. (คู่มือการจัดท่านอนและการบริหารไหล่เบื้องต้นสำหรับผู้ป่วยชาวไทย)
No comments:
Post a Comment