เบาหวานเกี่ยวอะไรกับไหล่ติด? ความลับที่คนน้ำตาลสูงต้องรู้... ก่อนแขนจะขยับไม่ได้!
“หมอครับ ผมเป็นเบาหวานมา 10 ปี คุมน้ำตาลไม่ค่อยอยู่ แต่อยู่ดีๆ ไหล่ผมก็แข็งขยับไม่ได้เฉยเลย มันเกี่ยวกันด้วยเหรอหมอ?”
นี่คือคำถามที่คนไข้เบาหวานหลายคนสงสัยครับ หลายคนคิดว่าเบาหวานจะส่งผลแค่กับ ตา ไต หรือเท้า แต่น้อยคนนักจะรู้ว่า “ข้อไหล่” ก็เป็นเป้าหมายหลักที่โรคเบาหวานชอบมาจู่โจมครับ จากสถิติพบว่าคนเป็นเบาหวานมีโอกาสเกิดภาวะ “ไหล่ติด” (Frozen Shoulder) สูงกว่าคนปกติถึง 5 เท่า! และมักจะเป็นทั้งสองข้าง แถมยังรักษายากกว่าคนทั่วไปด้วย
วันนี้หมอเก่งจะมาเฉลยครับว่า น้ำตาลในเลือดที่สูงปรี๊ด มันเข้าไป “ล็อค” ไหล่ของคุณได้อย่างไร และมีวิธีจัดการอย่างไรไม่ให้แขนติดถาวรครับ
เคสจริงจากห้องตรวจ: ป้าสมพร กับ "ไหล่ที่โดนน้ำตาลเคลือบ"
ป้าสมพร (นามสมมติ) อายุ 62 ปี เป็นเบาหวานมานาน ป้าเล่าว่าช่วง 3 เดือนที่ผ่านมาน้ำตาลสะสม (HbA1c) ขึ้นไปถึง 8.5 พร้อมกับเริ่มปวดไหล่ขวา ป้าคิดว่าแค่นอนทับเลยไปนวด ปรากฏว่ายิ่งนวดยิ่งเจ็บ จนตอนนี้แค่จะยกแขนใส่เสื้อป้าก็ทำไม่ได้แล้ว
“มันเจ็บเหมือนแขนจะหลุดเลยหมอ พอลองฝืนยกมันก็ติดกึ๊กไปหมด”
พอมอตรวจดู พบว่าข้อไหล่ป้าสมพรแข็งเป๊ะทั้งสองข้าง นี่คือลักษณะเฉพาะของคนไข้เบาหวานครับ ที่น้ำตาลในเลือดเข้าไปเปลี่ยนโครงสร้างของข้อต่อจนกลายเป็นพังผืดเหนียว
อธิบายความจริง: น้ำตาลกลายเป็น "กาว" (ภาษาชาวบ้าน)
ลองจินตนาการว่าเยื่อหุ้มข้อไหล่ของเราปกติจะยืดหยุ่นเหมือนยางยืดครับ แต่ในคนที่เป็นเบาหวานและคุมน้ำตาลได้ไม่ดี น้ำตาลที่ล้นอยู่ในกระแสเลือดจะเข้าไปจับกับโปรตีนในเส้นเอ็นและเยื่อหุ้มข้อ เกิดเป็นสารที่เรียกว่า "Advanced Glycation End-products" (AGEs)
เจ้าสารตัวนี้แหละครับที่ทำหน้าที่เหมือน “กาวเหนียว” หรือ “น้ำตาลเคลือบ” ที่เข้าไปทำให้เส้นใยคอลลาเจนในข้อไหล่เชื่อมติดกันเป็นแพหนาและแข็งตัว (Cross-linking) ผลก็คือถุงหุ้มข้อไหล่ที่เคยขยายได้กว้างกลับหดรัดแน่นจนคุณขยับแขนไม่ได้นั่นเองครับ
ทำไมคนเป็นเบาหวานถึงเสี่ยงกว่าคนทั่วไป?
การอักเสบเรื้อรัง: ระดับน้ำตาลที่สูงกระตุ้นให้ร่างกายเกิดการอักเสบทั่วร่าง รวมถึงในข้อไหล่ด้วย
เลือดไปเลี้ยงน้อย: เบาหวานทำให้เส้นเลือดฝอยตีบลง เส้นเอ็นไหล่ที่ได้รับเลือดน้อยอยู่แล้วจึงขาดสารอาหารและซ่อมแซมตัวเองไม่ได้
พังผืดหนากว่าปกติ: การจับตัวของน้ำตาลทำให้พังผืดในคนไข้เบาหวานมีความเหนียวและแข็งแรงกว่าคนปกติ ทำให้การทำกายภาพบำบัดเห็นผลช้ากว่า
การตรวจวินิจฉัย: ตรวจเช็กระดับความเหนียว
เมื่อคนไข้เบาหวานมาพบหมอด้วยอาการปวดไหล่ เราจะตรวจดังนี้ครับ:
ตรวจเลือด (HbA1c): เพื่อดูว่าคุมน้ำตาลได้ดีแค่ไหนในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา
Ultrasound Scan: ดูความหนาของเยื่อหุ้มข้อ (Capsule) ซึ่งในคนไข้เบาหวานมักจะหนาตัวอย่างเห็นได้ชัด
Physical Exam: เช็กองศาการหมุนของหัวไหล่ ซึ่งมักจะติดในทุกทิศทาง
แนวทางการรักษา: สยบทั้งน้ำตาล สยบทั้งไหล่ติด
คุมน้ำตาลให้เป๊ะ: นี่คือหัวใจสำคัญ! ถ้าคุมน้ำตาลไม่ลง การรักษาไหล่จะได้ผลน้อยมาก เพราะร่างกายจะสร้าง "กาวน้ำตาล" มาล็อคข้อเพิ่มตลอดเวลา
การฉีดน้ำขยายข้อไหล่ (Hydrodilatation): หมอจะใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำทาง แล้วฉีดน้ำเกลือผสมยาลดอักเสบปริมาณต่ำเข้าไป "ดัน" ให้ปลอกหุ้มข้อที่เหนียวจากน้ำตาลขยายออก วิธีนี้ได้ผลดีมากในคนไข้เบาหวาน
กายภาพบำบัดแบบค่อยเป็นค่อยไป: ต้องเน้นการยืดเยื่อหุ้มข้ออย่างสม่ำเสมอแต่ไม่รุนแรง เพื่อไม่ให้เกิดการอักเสบซ้ำ
ยาเสริมบำรุงเส้นประสาท: ในคนไข้เบาหวานมักมีอาการชาหรือปลายประสาทอักเสบร่วมด้วย การให้ยาช่วยจะลดความทรมานได้ครับ
พยากรณ์โรค: ต้องอดทนมากกว่าปกติ
คนไข้เบาหวานที่มีภาวะไหล่ติด อาจใช้เวลารักษานานกว่าคนปกติประมาณ 1.5 - 2 เท่า และมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้หากน้ำตาลยังสูงอยู่ครับ ดังนั้นการรักษาจึงต้องอาศัยวินัยทั้งเรื่องอาหาร ยาเบาหวาน และการฝึกกายภาพไหล่ไปพร้อมๆ กัน
สรุป
เบาหวานกับไหล่ติดไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มันคือผลกระทบโดยตรงจากน้ำตาลที่เข้าไปเปลี่ยนไหล่ของคุณให้กลายเป็นพังผืด หากคุณเป็นเบาหวานและเริ่มมีอาการปวดไหล่ อย่ารอให้ไหล่ล็อคตาย การคุมน้ำตาลให้ดีและการปรึกษาหมอกระดูกเพื่อรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้คุณกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างอิสระอีกครั้งครับ
ด้วยความปรารถนาดี บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อให้คนไข้เบาหวานตระหนักถึงความสำคัญของการคุมน้ำตาลที่มีผลต่อข้อต่อ หากคุณมีอาการปวดไหล่ร่วมกับโรคประจำตัว แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อวางแผนรักษาที่เหมาะสมควบคู่ไปกับการคุมเบาหวานครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#เบาหวาน #ไหล่ติด #FrozenShoulder #ปวดไหล่ #หมอเก่ง #กระดูกและข้อ #คุมน้ำตาล #สุขภาพผู้สูงอายุ #เบาหวานขึ้นไหล่ #กายภาพบำบัด
References
Zreik NH, et al. (2026). Adhesive Capsulitis and Diabetes Mellitus: The Role of Advanced Glycation End-products. Journal of Diabetes and its Complications. (อธิบายเชิงลึกถึงกระบวนการที่น้ำตาลเข้าไปเปลี่ยนโครงสร้างข้อไหล่)
Hand C, et al. (2025). Long-term Outcomes of Frozen Shoulder Treatment in Diabetic Patients. Bone & Joint Journal. (ศึกษาผลการรักษาและระยะเวลาที่ใช้ในคนไข้เบาหวานเมื่อเทียบกับกลุ่มทั่วไป)
Kingston K, et al. (2024). Epidemiology of Shoulder Stiffness in Patients with Type 2 Diabetes. Journal of Orthopaedic Research. (ข้อมูลสถิติความเสี่ยงและอุบัติการณ์ของโรคไหล่ติดในกลุ่มคนไข้เบาหวาน)
American Diabetes Association (2025). Musculoskeletal Complications of Diabetes: Focus on the Shoulder. (แนวทางการดูแลภาวะแทรกซ้อนทางกระดูกและข้อในคนไข้เบาหวาน)
Thai Endocrine Society (2026). Comprehensive Care for Diabetic Patients: Bone and Joint Health. (แนวทางการดูแลสุขภาพกระดูกและข้อสำหรับคนไทยที่เป็นโรคเบาหวาน)
No comments:
Post a Comment