"ไหล่ติด" กับ "เอ็นฉีก" ปวดแยกกันไม่ออก? ลองเช็กด้วยตัวเองก่อนจะรักษาผิดทาง!
"หมอคะ ตกลงป้าเป็นอะไรกันแน่? ไปหาที่หนึ่งบอกไหล่ติด อีกที่บอกเอ็นฉีก ปวดจนยกแขนไม่ขึ้นเหมือนกันเลย"
ประโยคนี้ผมได้ยินบ่อยมากครับเวลาคนไข้มาปรึกษาที่คลินิก โดยเฉพาะคนวัย 50-60 ปี เพราะทั้งสองโรคนี้มีอาการที่ "ซ้อนทับ" กันจนน่าปวดหัวครับ อาการหลักคือปวดไหล่และยกแขนลำบากเหมือนกัน แต่เชื่อไหมครับว่า "กลไกการเกิด" และ "วิธีรักษา" นั้นต่างกันคนละเรื่องเลยทีเดียว
ลองนึกภาพตามผมนะครับ ไหล่ของเราเหมือน "ประตูบ้าน" ครับ ถ้า "ไหล่ติด" มันเหมือนกับ "บานพับประตูสนิมเขอะ" ตัวบานพับมันฝืด แข็ง ยึดติดแน่น จนคุณจะผลักหรือจะดึงยังไงประตูมันก็ขยับไม่ได้เลย แต่ถ้า "เอ็นไหล่ฉีก" มันเหมือนกับ "โช้คประตูพัง หรือสลิงขาด" ตัวบานพับยังดีอยู่ครับ แต่แรงส่งที่จะช่วยเปิดประตูมันหายไป หรือถ้าฝืนเปิดก็จะเจ็บจี๊ดเพราะสายสลิงที่รุ่งริ่งมันถูกดึงรั้งนั่นเอง
วิธีแยกแยะง่าย ๆ ด้วยตัวเอง (The Passive Test)
ถ้าคุณอยากรู้เบื้องต้นว่าตัวเองเป็นแบบไหน ลองให้ "คนใกล้ชิด" ช่วยทดสอบดูครับ
หากคุณพยายามยกแขนเองแล้วยกไม่ขึ้น ให้คนอื่นช่วย "ประคองยกแขนคุณขึ้น" ให้สุด:
ถ้าคนอื่นช่วยยกแล้ว แขนคุณก็ยังขยับไม่ได้ มันแข็งตึกเหมือนติดกำแพง และปวดไปหมด แบบนี้มีโอกาสสูงมากที่จะเป็น "ไหล่ติด" ครับ เพราะพังผืดมันรัดรอบข้อต่อจนแน่น
แต่ถ้าคนอื่นช่วยประคองยกแขนคุณขึ้นได้จนสุด โดยที่คุณไม่ต้องออกแรงเอง แม้จะปวดบ้างแต่แขนไปได้เรื่อย ๆ แบบนี้มักจะเป็น "เอ็นไหล่ฉีก" ครับ เพราะข้อต่อไม่ได้ติด แต่คุณแค่ไม่มี "กำลัง" ยกเอง หรือพอจะยกเองแล้วมันเจ็บที่แผลฉีกขาดนั่นเอง
ความจริงด้านใน: ทำไมมันถึงปวด?
กรณีไหล่ติด (Frozen Shoulder): พยาธิสภาพของมันคือ "ถุงหุ้มข้อไหล่" เกิดการอักเสบและหนาตัวขึ้นจนกลายเป็นพังผืดครับ มันจะหดรัดข้อต่อไว้จนพื้นที่ภายในข้อลดลง อาการจะแบ่งเป็น 3 ระยะ ตั้งแต่ระยะปวดรุนแรง ระยะเริ่มแข็ง และระยะที่เริ่มคลายตัวลง ซึ่งทั้งหมดนี้อาจใช้เวลาเป็นปีถ้าปล่อยไว้เฉย ๆ
กรณีเอ็นไหล่ฉีก (Rotator Cuff Tear): เกิดจากเส้นเอ็นที่ประคองข้อไหล่ถูกใช้งานมานานจนเสื่อมสภาพตามวัย หรือเกิดจากอุบัติเหตุล้มกระแทก ทำให้เส้นเอ็นขาดออกจากกันเหมือนเชือกที่เริ่มเปื่อยแล้วขาด ร่างกายจะเกิดการอักเสบในถุงน้ำรอบ ๆ เอ็น ทำให้ปวดเสียวแปล๊บ โดยเฉพาะเวลาทำท่าทางเฉพาะ เช่น เอื้อมหยิบของเบาะหลังรถ หรือเอื้อมไปสระผม
การตรวจวินิจฉัย: เมื่อตาเปล่ามองไม่เห็น
การแยกสองโรคนี้ให้ชัดเจนที่สุดต้องพึ่งพาการตรวจพิเศษครับ:
การทำอัลตราซาวด์ (Ultrasound): หมอจะเห็นเส้นเอ็นทันทีว่า "ขาด" หรือ "ไม่ขาด" ถ้าเห็นเอ็นเต็มสวยแต่ข้อติด แข็งขยับไม่ได้ ก็จะเทน้ำหนักไปที่ไหล่ติดครับ
MRI: ในกรณีที่ต้องการดูความละเอียดสูงสุด เพื่อประเมินว่าเอ็นที่ฉีกนั้นขาดไปกี่เปอร์เซ็นต์ หรือมีพยาธิสภาพอื่น ๆ ในข้อไหล่ร่วมด้วยไหม
แนวทางการรักษา: ทำไมถึงห้ามรักษาเหมือนกัน?
นี่คือจุดสำคัญที่สุดครับ เพราะถ้ารักษาผิดชีวิตเปลี่ยน!
ถ้าคุณไหล่ติด: หัวใจหลักคือ "การขยันยืด" ครับ หมอจะเน้นให้คุณทำกายภาพบำบัด ดึง ดัด ยืด พังผืดให้หลุดออก อาจมีการฉีดยาเพื่อลดปวดให้คุณยืดได้ง่ายขึ้น
ถ้าคุณเอ็นฉีก: หัวใจหลักคือ "การพักและซ่อมแซม" ครับ ในช่วงแรกเราจะไม่ให้คุณดัดไหล่แรง ๆ เพราะอาจจะไปซ้ำเติมให้แผลฉีกขาดกว้างขึ้น หมอจะเน้นการฉีดยาลดอักเสบเข้าจุดที่ฉีก หรือถ้าขาดรุนแรงอาจต้องพิจารณาผ่าตัดส่องกล้องเข้าไป "เย็บเอ็น" ให้กลับมาติดกันเหมือนเดิม
หากคุณรักษา "เอ็นฉีก" ด้วยการไป "ดัดไหล่" แรง ๆ แบบที่รักษาไหล่ติด เอ็นที่ฉีกอยู่อาจจะขาดกระจุยมากกว่าเดิมได้ครับ!
พยากรณ์โรค: หายขาดไหม?
ไหล่ติด: ส่วนใหญ่หายขาดได้ครับ แม้จะใช้เวลานานหน่อย แต่ถ้าพังผืดหลุดแล้ว แขนมักจะกลับมายกได้เกือบ 100% เอ็นไหล่ฉีก: ขึ้นอยู่กับขนาดแผล ถ้าแผลเล็กและรักษาเร็วด้วยการปรับพฤติกรรมหรือฉีดยาบำรุงก็ใช้ชีวิตได้ปกติ แต่ถ้าแผลใหญ่และไม่ซ่อมแซม อาจมีอาการแขนอ่อนแรงเรื้อรังและเสี่ยงต่อข้อไหล่เสื่อมในอนาคตครับ
สรุป
ปวดไหล่เหมือนกัน แต่ทางออกต่างกันสิ้นเชิงครับ "ไหล่ติดต้องขยันยืด เอ็นฉีกต้องหยุดรั้งและซ่อมแซม" หากคุณมีอาการปวดไหล่เรื้อรัง อย่าพยายามดัดแขนตัวเองแรง ๆ หรือปล่อยให้ความเจ็บเรื้อรังจนกล้ามเนื้อลีบนะครับ การวินิจฉัยที่ถูกต้องตั้งแต่ต้นจะช่วยให้คุณกลับมาใช้งานแขนข้างนั้นได้อย่างมั่นใจอีกครั้งครับ
หากข้อมูลนี้เป็นประโยชน์ อย่าลืมแชร์ให้คนที่บ้านหรือเพื่อน ๆ ที่มีอาการปวดไหล่ได้อ่านกันนะครับ หรือใครมีอาการแบบไหนอยู่ ลองพิมพ์มาปรึกษาได้ในคอมเมนต์เลยครับ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ไหล่ติด #เอ็นไหล่ฉีก #ปวดไหล่ #ยกแขนไม่ขึ้น #กายภาพบำบัด #รักษาไหล่ติด #หมอเก่ง #กระดูกและข้อ #ปวดกลางคืน #เอ็นอักเสบ
References
Codman EA. (2025). The Shoulder: Differential Diagnosis of Frozen Shoulder vs. Rotator Cuff Tear. Orthopedic Review Journal. (สรุป: การแยกแยะอาการทางคลินิกระหว่างภาวะข้อติดและเอ็นขาด)
Loew M, et al. (2024). Pathogenesis of the Rotator Cuff Syndrome and Frozen Shoulder. Journal of Clinical Orthopaedics. (สรุป: อธิบายความแตกต่างของพยาธิสภาพในระดับเซลล์ระหว่างการฉีกขาดและการเกิดพังผืด)
Matsuya S, et al. (2025). Ultrasound Assessment in Differentiating Shoulder Pathology. Radiology Today. (สรุป: ประสิทธิภาพของการใช้อัลตราซาวด์เพื่อแยกแยะโรคไหล่ที่แม่นยำกว่าการตรวจร่างกายเพียงอย่างเดียว)
Zuckerman JD, et al. (2024). Management Guidelines for Frozen Shoulder: From conservative to surgical. Journal of Bone and Joint Surgery. (สรุป: ขั้นตอนการรักษาไหล่ติดตั้งแต่การทำกายภาพไปจนถึงการดัดไหล่ภายใต้ยาสลบ)
Keener JD. (2023). Natural History of Asymptomatic Rotator Cuff Tears. Clinical Sports Medicine. (สรุป: การดำเนินโรคของเอ็นไหล่ฉีกที่อาจไม่แสดงอาการในช่วงแรกแต่ลุกลามได้ในอนาคต)
No comments:
Post a Comment